जगभरातील हजारो शाळा आणि विद्यापीठांमध्ये वापरली जाणारी कॅनव्हास (Canvas) ऑनलाइन लर्निंग सिस्टीम गुरुवारी सायबर हल्ल्यानंतर ठप्प झाली. अंतिम परीक्षांच्या अगदी आधी झालेल्या या आउटेजमुळे लाखो विद्यार्थी आणि शिक्षकांना अडचणींचा सामना करावा लागला.

कॅनव्हासचा वापर ऑनलाइन अभ्यास, असाइनमेंट्स, ग्रेड्स, लेक्चर व्हिडिओ आणि परीक्षेच्या सामग्रीसाठी केला जातो. सिस्टीम बंद पडल्यानंतर विद्यार्थी त्यांचे नोट्स, लेक्चर स्लाइड्स आणि अंतिम परीक्षेची सामग्री ॲक्सेस करू शकले नाहीत. सोशल मीडियावर मोठ्या संख्येने विद्यार्थ्यांनी तक्रार केली की ते परीक्षेची तयारी करू शकत नाहीत.

सायबर सिक्युरिटी फर्म एमिसॉफ्टचे थ्रेट ॲनालिस्ट ल्यूक कॉनॉली यांच्या मते, शायनीहंटर्स (ShinyHunters) नावाच्या हॅकर ग्रुपने या हल्ल्याची जबाबदारी स्वीकारली आहे. या ग्रुपने दावा केला आहे की, त्यांनी सुमारे 9 हजार शाळा आणि शिक्षण संस्थांमधील अब्जावधी खासगी मेसेजेस आणि रेकॉर्ड्समध्ये प्रवेश मिळवला आहे.

रिपोर्ट्सनुसार, हॅकर्स रविवारपासून डेटा लीक करण्याची धमकी देत होते. त्यांनी गुरुवार आणि 12 मे पर्यंतची अंतिम मुदत दिली आहे. तज्ज्ञांचे मत आहे की, हा खंडणीशी संबंधित प्रकार असू शकतो.

मात्र, कॅनव्हासची मूळ कंपनी इन्स्ट्रक्चरने अद्याप हे स्पष्ट केले नाही की, सिस्टम सुरक्षा कारणांमुळे बंद करण्यात आली की हॅकर्सनी तांत्रिकदृष्ट्या ती बंद पाडली.

अमेरिकेच्या आयोवा विद्यापीठाने याला ‘राष्ट्रीय स्तरावरील सायबर सुरक्षा घटना’ असे म्हटले आहे. व्हर्जिनिया टेकने सांगितले की, या आउटेजचा परिणाम अंतिम परीक्षा आणि सेमिस्टरच्या कामांवर होत आहे. तर, सॅन अँटोनियो येथील युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्सासने काही अंतिम परीक्षा पुढे ढकलल्या आहेत.

युनिव्हर्सिटी ऑफ पेनसिल्व्हेनियाच्या एका वरिष्ठ लेक्चररने सांगितले की, विद्यार्थी संपूर्ण सत्राच्या अभ्यासासाठी कॅनव्हासवर अवलंबून होते आणि आता शैक्षणिक व्यवस्था पूर्णपणे विस्कळीत झाली आहे.

तज्ञांच्या मते, शिक्षण संस्थांमध्ये मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध असलेला डिजिटल डेटा त्यांना सायबर गुन्हेगारांचे मोठे लक्ष्य बनवतो. यापूर्वीही अमेरिकेतील अनेक शाळा जिल्ह्यांना मोठ्या सायबर हल्ल्यांचा सामना करावा लागला आहे.