तुम्हीही हे लक्षात घेतले आहे का की उन्हाळ्यात पचनक्रिया अनेकदा बिघडते? ही केवळ खाण्यापिण्याची चूक नाही, तर शरीरात होणाऱ्या बदलांचा परिणाम असतो. जास्त तापमान, डिहायड्रेशन आणि जीवनशैलीतील छोट्या-छोट्या चुका पचनसंस्थेच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम करू शकतात. अशा परिस्थितीत योग्य अन्न निवडणे आणि खाण्याची वेळ समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. म्हणून ‘कामाची बातमी’ मध्ये आज आपण समजून घेऊया की उन्हाळ्यात पचनक्रिया का कमकुवत होते. त्यासोबतच जाणून घेऊया की- तज्ज्ञ: डॉ. नरेंद्र कुमार सिंगला, प्रिन्सिपल कन्सल्टंट, इंटरनल मेडिसिन, श्री बालाजी ॲक्शन मेडिकल इन्स्टिट्यूट, दिल्ली प्रश्न- उन्हाळ्यात पचनसंस्थेची अन्न पचवण्याची क्षमता कमी होते, हे सत्य आहे का? उत्तर- होय, उन्हाळ्यात पचनक्षमता प्रभावित होऊ शकते. यामागे वैज्ञानिक कारणे आहेत- प्रश्न- उन्हाळ्यात पचनसंस्था कमजोर का होते? उत्तर- उन्हाळ्यात तापमान वाढल्याने शरीराच्या कार्यावर परिणाम होतो, याची सर्व कारणे ग्राफिकमध्ये पहा- प्रश्न- तापमान वाढल्याने पचनसंस्थेवर आणि चयापचयावर काय परिणाम होतो? उत्तर- हे मुद्द्यांमधून समजून घ्या- पचनसंस्था चयापचय प्रश्न- सहसा उन्हाळ्यात कोणत्या पचनसंस्थेच्या समस्या उद्भवू शकतात? उत्तर- जास्त तापमानामुळे शरीरातील पाणी आणि इलेक्ट्रोलाइट्स कमी होतात. सर्व आरोग्य धोके ग्राफिकमध्ये पहा- प्रश्न- उन्हाळ्यात कोणत्या लोकांना पचनाच्या समस्यांचा धोका जास्त असतो? उत्तर- कोणत्याही आरोग्य समस्येचा धोका अशा लोकांना जास्त असतो, ज्यांची रोगप्रतिकारशक्ती कमकुवत असते. ग्राफिकमध्ये पहा, कोणाला जास्त धोका असतो- प्रश्न- उच्च तापमान आणि पर्यावरणीय कारणांव्यतिरिक्त, जीवनशैली आणि खाण्याच्या सवयी देखील उन्हाळ्यात पचन बिघडवू शकतात का? उत्तर- जास्त तळलेले-भाजलेले अन्न पोटात जास्त काळ राहते, ज्यामुळे अपचन आणि ऍसिडिटीचा धोका असतो. प्रश्न- उन्हाळ्यात पचन चांगले ठेवण्यासाठी दैनंदिन जीवनशैलीत कोणते बदल करावेत? उत्तर- हलके, ताजे आणि पचायला सोपे अन्न घेतल्याने पचनसंस्था संतुलित राहते. यासाठी काही गोष्टींची विशेष काळजी घ्या- प्रश्न- या हंगामात कोणते पदार्थ आणि पेये टाळावीत, ज्यामुळे पचन बिघडते? उत्तर- डीप फ्राइड पदार्थ जसे की भजी, समोसे आणि चिप्स पचायला वेळ लागतो आणि उष्णता वाढवतात. टाळायच्या पदार्थांची संपूर्ण यादी ग्राफिकमध्ये पहा- प्रश्न- कोणते पदार्थ, फळे आणि पेये पचनसंस्थेला थंड आणि सक्रिय ठेवतात? उत्तर- उन्हाळ्यात, पाणीदार आणि पचायला हलके पदार्थ पोटावर कमी ताण देतात आणि पचनक्रिया सोपी करतात. संपूर्ण पदार्थांची यादी ग्राफिकमध्ये पहा- प्रश्न- उन्हाळ्यात खाण्याची योग्य वेळ आणि प्रमाण काय असावे, जेणेकरून पोटावर ताण येणार नाही? उत्तर- सकाळी उठल्यापासून 1 तासाच्या आत हलका नाश्ता घेतल्याने चयापचय प्रक्रिया वेळेवर सुरू होते. प्रश्न- जर उन्हाळ्यात वारंवार अपचन, उलटी आणि जुलाब होत असतील तर डॉक्टरांना दाखवणे आवश्यक आहे का? उत्तर- होय, 2-3 दिवसांपेक्षा जास्त काळ लक्षणे कायम राहिल्यास संसर्ग किंवा फूड पॉयझनिंगचा धोका असतो.
Source link
