गेल्या महिन्यात बोस्टनमध्ये अमेरिकन हार्ट असोसिएशन (AHA) ची एक परिषद झाली. यात तैवानच्या ‘नॅशनल यांग मिंग चियाओ तुंग युनिव्हर्सिटी’ने संशोधन सादर केले. त्यानुसार, पोटाच्या चरबीमुळे (तोंद) हृदयविकार, विशेषतः हृदय निकामी होण्याचा धोका वाढतो. जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार (WHO), लठ्ठपणा एक साथीचा रोग बनला आहे. साथीचा रोग म्हणजे असा आजार जो जगात खूप वेगाने पसरत आहे. लठ्ठपणामुळे जगभरात दरवर्षी 28 लाख प्रौढांचा जीवघेण्या आजारांमुळे मृत्यू होतो. म्हणून आज ‘कामाची बातमी’ मध्ये पोटाच्या चरबीबद्दल बोलू. यासोबतच जाणून घेऊया की- तज्ज्ञ: डॉ. अमर सिंघल, संचालक, कार्डिओलॉजी, श्री बालाजी ॲक्शन मेडिकल इन्स्टिट्यूट, दिल्ली प्रश्न- अलीकडील संशोधनात पोटाची चरबी आणि हृदय निकामी होणे यांच्यात काय संबंध आढळून आला? उत्तर- नवीन संशोधनानुसार, पोटाच्या चरबीमुळे हृदय निकामी होण्याचा धोका वाढू शकतो. पोटाच्या चरबीमुळे हृदय निकामी होण्याचे सर्वात मोठे कारण दाह (इंफ्लेमेशन) आहे- प्रश्न- BMI आणि पोटाच्या चरबीमध्ये काय फरक आहे? उत्तर- BMI (बॉडी मास इंडेक्स) आणि पोटाची चरबी दोन्ही आरोग्यासाठी महत्त्वाचे मापदंड आहेत, परंतु या दोन्हीतून वेगवेगळ्या गोष्टी कळतात. BMI लठ्ठपणा शोधण्यासाठी हे एक महत्त्वाचे पॅरामीटर आहे. यात उंची आणि वजनाचे गुणोत्तर काढून व्यक्ती लठ्ठ आहे की नाही हे ठरवले जाते. तथापि, BMI मुळे शरीरात चरबी कुठे जमा झाली आहे हे कळत नाही. यावरून हे देखील शोधता येते की- पोटावरील चरबी पोटावरील चरबी म्हणजे पोटाभोवती जमा झालेली चरबी. हे कंबरेचा आकार मोजून शोधता येते. निरोगी व्यक्तीच्या कंबरेचा आकार त्याच्या उंचीच्या निम्म्यापेक्षा कमी असावा. उदाहरणार्थ, जर एखाद्याची उंची 170 सेंटीमीटर असेल, तर फिट व्यक्तीच्या कंबरेचा आकार 85 सेंटीमीटरपेक्षा कमी असावा. प्रश्न- सामान्यतः लोक BMI ला निरोगी शरीराचे पॅरामीटर मानतात. हे वैज्ञानिकदृष्ट्या योग्य आहे का? उत्तर- BMI चा वापर दीर्घकाळापासून लठ्ठपणा शोधण्यासाठी एक महत्त्वाचे साधन म्हणून केला जात आहे. ते सोपे आणि स्वस्त असल्यामुळे लोकप्रिय झाले आहे. यामुळे जोखमीचे ट्रेंड समजण्यास मदत होते, परंतु ते तितके वैज्ञानिक नाही. म्हणून त्याच्या मर्यादा आहेत- चरबी आणि स्नायू यांच्यातील फरक करू शकत नाही चरबी कुठे जमा झाली आहे, हे कळत नाही प्रश्न- नवीन संशोधन, विज्ञान अभ्यास पोटावरील चरबीला BMI पेक्षा जास्त धोकादायक का सांगत आहेत? उत्तर- डॉ. अमर सिंघल यांच्या मते, BMI मुळे फक्त उंचीच्या प्रमाणात वजनाचा अंदाज येतो. यामुळे शरीरात चरबी (फॅट) कुठे जमा झाली आहे हे कळत नाही. नवीन संशोधन, अभ्यासांमध्ये पोटावरील चरबीला जास्त धोकादायक का मानले आहे, ग्राफिकमधून समजून घ्या- प्रश्न- बेली फॅट आणि व्हिसरल फॅट वेगळे असतात का? उत्तर- नाही, ते वेगळे नसतात, तर एकमेकांशी जोडलेले असतात, कसे ते समजून घ्या- बेली फॅट म्हणजे काय? पोटाभोवतीच्या चरबीला बेली फॅट म्हणतात. ही दोन प्रकारची असते- व्हिसरल फॅट म्हणजे काय? प्रश्न- पोटावर जमा झालेली चरबी हृदयाला कसे नुकसान पोहोचवते? उत्तर- बेली फॅट आतूनच हृदयाला अनेक प्रकारे नुकसान पोहोचवते. हे ग्राफिकमध्ये पहा- प्रश्न- व्हिसरल फॅट वाढण्याचा धोका कोणाला जास्त आहे? उत्तर- व्हिसरल फॅटचा धोका प्रत्येकाला असतो, पण काही लोकांना याचा धोका जास्त असतो. ग्राफिकमध्ये पहा- प्रश्न- बेली फॅट कमी करण्यासाठी जीवनशैली कशी असावी? उत्तर- बेली फॅट कमी करण्यासाठी कोणतीही एक युक्ती नाही. हे पूर्णपणे जीवनशैलीवर अवलंबून असते. काही चांगल्या सवयी अंगीकारून ते बऱ्याच अंशी कमी करता येते. ग्राफिकमध्ये पहा- प्रश्न- पोटाची चरबी कमी करण्यासाठी काय खावे आणि काय खाऊ नये? उत्तर- पोटाची चरबी कमी करण्यात आहाराची भूमिका सर्वात महत्त्वाची आहे. कोण काय खातो-पितो, यावरून ठरते की शरीरात स्नायू वाढतील की चरबी. म्हणून समजून घ्या काय खावे आणि काय नाही- काय खावे? 1. प्रथिने 2. फायबर 3. निरोगी फॅट्स 4. प्रोबायोटिक अन्न डेअरी उत्पादने- दही आणि ताक. 5. पाणी काय खाऊ नये? 1.गोड पदार्थ 2. रिफाइंड कार्ब 3. प्रोसेस्ड आणि जंक फूड
Source link
