उन्हाळ्यात तापमान वाढल्याने डिहायड्रेशन आणि फूड पॉयझनिंगचा धोका वाढतो. त्यामुळे अतिरिक्त सावधगिरी बाळगणे आवश्यक आहे. उन्हाळ्यात स्ट्रीट फूड किंवा बाहेरचे अन्न आरोग्यासाठी हानिकारक ठरू शकते. तापमान वाढल्याने बॅक्टेरिया आणि बुरशी लवकर वाढतात. त्यामुळे या हंगामात अन्न लवकर खराब होते. अनेकदा याची माहितीही मिळत नाही. हे खाल्ल्याने फूड पॉयझनिंग, अतिसार, उलट्या आणि टायफॉइड होऊ शकतो. म्हणून आज आपण उन्हाळ्यात स्ट्रीट फूड का खाऊ नये याबद्दल बोलणार आहोत. तसेच जाणून घेऊया की- तज्ज्ञ: डॉ. संचयन रॉय, वरिष्ठ सल्लागार, इंटरनल मेडिसिन, अपोलो स्पेक्ट्रा हॉस्पिटल, दिल्ली प्रश्न- उन्हाळ्यात बाहेरचे अन्न खाणे जास्त हानिकारक असते का? उत्तर- होय, उन्हाळ्यात तापमान जास्त असते. त्यामुळे बॅक्टेरिया आणि बुरशी लवकर वाढतात. यामुळे अन्न लवकर खराब होते. हे खाल्ल्याने फूड पॉयझनिंग, उलट्या-जुलाब आणि डिहायड्रेशनचा धोका वाढतो. स्ट्रीट फूड किंवा शिळे अन्न जास्त हानिकारक असू शकते. स्वच्छतेचा अभाव हे देखील संसर्गाचे एक मोठे कारण आहे. प्रश्न- उन्हाळ्यात स्ट्रीट फूड का खाऊ नये? उत्तर- याची अनेक कारणे आहेत- प्रश्न- उन्हाळ्यात स्ट्रीट फूडमुळे कोणत्या आजारांचा धोका वाढतो? उत्तर- स्ट्रीट फूडमुळे संसर्गाचा धोका वाढतो. यामुळे होणारे सर्व आरोग्य धोके ग्राफिकमध्ये पहा- प्रश्न- टायफॉइडचे एक मोठे कारण स्ट्रीट फूड आहे, हे खरे आहे का? उत्तर- होय, वरिष्ठ सल्लागार डॉ. संचयन रॉय सांगतात की टायफॉइड ‘साल्मोनेला टायफी’ नावाच्या बॅक्टेरियामुळे होतो. हे बॅक्टेरिया प्रामुख्याने दूषित अन्न-पाण्यामुळे पसरतात. स्ट्रीट वेंडर स्वच्छतेची काळजी घेत नाहीत. म्हणूनच मे-जून महिन्यांत टायफॉइडचे रुग्ण वाढतात. प्रश्न- उन्हाळ्यात बाहेरचे अन्न खाल्ल्याने फूड पॉयझनिंगचा धोका का वाढतो? उत्तर- याची अनेक कारणे आहेत- प्रश्न- उन्हाळ्यात बाहेरचे उघडे पाणी पिणे सुरक्षित आहे का? उत्तर- अजिबात नाही, कारण त्यात बॅक्टेरिया, व्हायरस किंवा परजीवी असू शकतात, ज्यामुळे पोटाचे इन्फेक्शन, अतिसार (डायरिया) आणि टायफॉइड होऊ शकतो. त्यामुळे नेहमी स्वच्छ, पॅकबंद किंवा फिल्टर केलेले पाणीच प्या. प्रश्न- उघड्यावर बनवलेला उसाचा रस पिणे सुरक्षित आहे का? उत्तर- उसाचा रस फायदेशीर आहे, पण उघड्यावर विकला जाणारा कोणताही रस पिणे धोकादायक असू शकते. याची अनेक कारणे आहेत- प्रश्न- ज्यूसमध्ये टाकलेला बर्फ सुरक्षित असतो का? उत्तर- रस्त्यावरील विक्रेते ‘कमर्शियल बर्फ’ वापरतात. हा बर्फ फिल्टर केलेल्या पाण्यापासून बनवलेला नसतो. यात हानिकारक रसायने असू शकतात. यामुळे घशाचा संसर्ग, टायफॉइड आणि हेपेटायटिस होऊ शकतो. प्रश्न- उन्हाळ्यात बाजारात विकले जाणारे कापलेले फळे खाणे सुरक्षित आहे का? उत्तर- नाही. त्या फळांवर धूळ, माश्या बसतात. कापलेली फळे लवकर खराब होतात. नेहमी पूर्ण फळ खरेदी करा. घरीच कापा, उरलेले कापलेले फळ पॉली रॅपमध्ये गुंडाळून लगेच फ्रीजमध्ये ठेवा. प्रश्न- उन्हाळ्यात बाहेरचे अन्न पोट आणि पचनावर कसा परिणाम करते? उत्तर- डॉ. संचयन रॉय सांगतात की, उन्हाळ्यात पचनसंस्था मंदावते. बाहेरचे जड, डीप फ्राय केलेले आणि मसालेदार अन्न पचवण्यासाठी शरीराला जास्त मेहनत करावी लागते. यामुळे पोटात जडपणा, गॅस, ऍसिडिटी आणि ब्लोटिंग होऊ शकते. तसेच, दूषित अन्न आतड्यांमधील चांगल्या बॅक्टेरियाला नष्ट करते, ज्यामुळे चयापचय क्रिया मंदावते. प्रश्न- उन्हाळ्यात कोणत्या लोकांनी स्ट्रीट फूड खाणे विशेषतः टाळावे? उत्तर- तसे तर स्ट्रीट फूड प्रत्येकासाठी हानिकारक आहे, पण काही लोकांसाठी ते जास्त धोकादायक असू शकते. खालील ग्राफिकमध्ये पहा- प्रश्न- बाहेरच्या खाण्याव्यतिरिक्त अन्नाचे आणखी कोणते आरोग्यदायी पर्याय असू शकतात? उत्तर- उन्हाळ्यात पोट हलके ठेवण्यासाठी आहारात काही गोष्टींचा समावेश करू शकता. ते खालील ग्राफिकमध्ये पहा- प्रश्न- उन्हाळ्यात कोणते स्ट्रीट फूड जास्त हानिकारक असू शकतात? उत्तर- हे स्ट्रीट फूड जास्त धोकादायक असतात- प्रश्न- जर बाहेर खाणे अनिवार्य असेल तर कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात? उत्तर– हे मुद्द्यांमधून समजून घ्या- योग्य जागेची निवड करा ताजे आणि गरम अन्न खा फिल्टर केलेले पाणी प्या कच्च्या गोष्टी खाताना काळजी घ्या वैयक्तिक स्वच्छतेची काळजी घ्या शिजवण्याची पद्धत पहा जास्त धोका असलेले पदार्थ घेऊ नका हलके अन्न खा. वेळेची काळजी घ्या. जेवणानंतर फिरा. आणीबाणीसाठी तयार रहा शरीराचे संकेत समजून घ्या
Source link
