चैत्र महिन्याची पौर्णिमा या वर्षी गुरुवार, 2 एप्रिल रोजी येत आहे. या तिथीला हनुमानजींचा प्रकट उत्सवही साजरा केला जातो. अशी मान्यता आहे की त्रेतायुगात चैत्र पौर्णिमेला भगवान शिवाचे अंशावतार हनुमानजी माता अंजनी आणि वानरराज केसरी यांच्या घरी प्रकट झाले होते.

उज्जैनचे ज्योतिषाचार्य पं. मनीष शर्मा यांच्या मते, चैत्र पौर्णिमा, हनुमान प्रकट उत्सव आणि गुरुवारच्या योगात भगवान विष्णू, श्रीराम, हनुमानजी यांच्यासोबत गुरु ग्रहाची विशेष पूजा केल्याने जीवनात सुख-समृद्धी टिकून राहते. तसेच, या तिथीला भगवान सत्यनारायणाची कथा वाचण्याची आणि ऐकण्याचीही परंपरा आहे.

चैत्र पौर्णिमेच्या दिवशी केलेल्या दान-पुण्याने अक्षय फळ प्राप्त होते. अक्षय पुण्य म्हणजे असे पुण्य, ज्याचा प्रभाव आयुष्यभर टिकून राहतो. म्हणून या दिवशी गरजू लोकांना भोजन द्यावे. आपल्या क्षमतेनुसार धन, धान्य, वस्त्र, बूट-चप्पल दान करावे.

चैत्र पौर्णिमेला सूर्यदेवाची पूजा करून दिवसाची सुरुवात करावी. सकाळी लवकर उठावे, तांब्याच्या कलशाने सूर्याला जल अर्पण करावे आणि ‘ॐ सूर्याय नमः’ मंत्राचा जप करावा. ज्या लोकांच्या कुंडलीत सूर्याची स्थिती कमजोर असते, त्यांनी या दिवशी तांब्याची भांडी, गूळ इत्यादी दान करावे. ज्योतिषशास्त्रानुसार, सूर्य पूजेने आत्मविश्वास वाढतो.

चैत्र पौर्णिमेला भगवान विष्णू आणि माता लक्ष्मीची विशेष पूजा केली जाते. केशर मिसळलेल्या दुधाने देवाचा अभिषेक करा. तुळशीसोबत मिठाई अर्पण करा. ‘ॐ नमो भगवते वासुदेवाय’ मंत्राचा जप करा. भगवान विष्णूचे अवतार सत्यनारायणाची कथा देखील वाचू किंवा ऐकू शकता.

या दिवशी पंचदेवांची पूजा करण्याचीही प्रथा आहे. पंचदेवांमध्ये भगवान शिव, गणेश, विष्णू, देवी दुर्गा आणि सूर्यदेव यांचा समावेश आहे. या सर्व देवतांची पूजा केल्याने जीवनात संतुलन आणि यश मिळते. आपल्या इष्ट देवाच्या मंत्रांचा किमान १०८ वेळा जप करावा. जसे की श्री गणेशाय नमः, ऊँ नमः शिवाय, कृं कृष्णाय नमः, सीता-राम, राधा-कृष्ण आणि ऊँ रामदूताय नमः यांसारख्या मंत्रांचा आणि नावांचा जप करू शकता.

पौर्णिमेला भगवान शिवाचीही पूजा करू शकता. शिवलिंगावर तांब्याच्या लोट्याने जल अर्पण करा आणि ऊँ नमः शिवाय मंत्राचा जप करा. पूजेमध्ये बेलपत्र, फुले, चंदन आणि जानवे अर्पण करा. देवाला मिठाईचा नैवेद्य दाखवा आणि दिवा लावून आरती करा.