80 वर्षांच्या वयानंतरही मेंदू 40-50 वर्षांच्या व्यक्तीसारखा तीक्ष्ण राहू शकतो का? नवी दिल्ली एम्सचे संशोधन आणि अमेरिकन फेडरेशन फॉर एजिंग (AFAR) च्या सुपरएजर्स अभ्यासानुसार असे म्हटले आहे की- जर योग्य जीवनशैली अवलंबली तर हे शक्य आहे. या अभ्यासात अशा वृद्धांना पाहिले गेले, ज्यांची स्मरणशक्ती आणि विचार करण्याची क्षमता त्यांच्या वयापेक्षा खूप चांगली होती. त्यांची रक्त तपासणी, एमआरआय आणि न्यूरोसायकोलॉजिकल चाचणी करण्यात आली. ज्या वृद्धांचा मेंदू जलद काम करत होता, त्यांची जीवनशैली, आहार आणि योग-व्यायाम करण्याची वेळ देखील पाहिली गेली. या दोन्ही संशोधनांचा निष्कर्ष असा निघाला की, वयावर जनुकांऐवजी दैनंदिन सवयींचा जास्त परिणाम होतो. म्हणजेच, योग्य दिनचर्या अवलंबून म्हातारपणातही स्मरणशक्ती आणि विचार करण्याची क्षमता मजबूत ठेवता येते. संशोधनातून समोर आलेल्या 6 सवयी जाणून घ्या. जे वृद्ध दररोज चालतात, भेटतात आणि शिकतात; त्यांचे मन 20-30 वर्षे अधिक सक्रिय राहते दररोज चालणे – मेंदूपर्यंत रक्त पोहोचवण्याचा सर्वात सोपा मार्ग दररोज 20-30 मिनिटे वेगाने चाला. गुडघ्यात दुखत असेल तर हलका व्यायाम करा. फायदा – मेंदूतील रक्तसंचार सुधारतो, मानसिक आळस आणि थकवा कमी होतो. लोकांशी जोडलेले रहा – वाढत्या वयात एकटेपणाच्या धोक्यापासून वाचाल नातेवाईक, शेजारी किंवा मित्रांशी बोला. नातवंडांसोबत वेळ घालवा. फायदा- मेंदू सक्रिय राहतो, डिप्रेशन आणि विसरण्याची समस्या कमी होते. योगाभ्यास करा – ताण कमी होतो आणि लक्ष केंद्रित होते 5-10 मिनिटे दीर्घ श्वास घ्या. 4 सेकंद आत घ्या, 4 सेकंद थांबवा, 6 सेकंदात बाहेर सोडा. फायदा – ताण कमी करणारे हार्मोन्स घटतात. स्मरणशक्तीसोबत निर्णय घेण्याची क्षमता वाढते. घरातील संतुलित आहार – मेंदूच्या खऱ्या ऊर्जेचा स्रोत आहे डाळ-रोटी, भाजी, दह्यासोबत बदाम-अक्रोड खा. साखर, तेल, मीठ कमी करा. फायदा – बीपी व शुगर नियंत्रित राहतात. हृदय आणि मेंदू दोन्ही निरोगी राहतात. चांगली झोप – मेंदूची स्वच्छता होते, हार्मोन्स संतुलित राहतात 7-8 तासांची गाढ झोप घ्या. झोपण्यापूर्वी एक तास आधी मोबाईल आणि टीव्ही बंद करा. फायदा – झोपेत मेंदू स्वतःला रीसेट करतो. विचार करण्याची क्षमता तीव्र राहते. नियमित तपासणी – आजार लवकर ओळखल्याने ताण येत नाही वर्षातून एकदा शुगर, बीपी, व्हिटॅमिन-डी, थायरॉईड सारख्या तपासण्या करून घ्या. फायदा – सुरुवातीला आजारावर उपचार झाल्याने मेंदूची कार्यक्षमता कमी होणे थांबते. निरोगी सुपरएजर्सच्या सवयी तपासल्या
अमेरिकन अभ्यासात ९५ वर्षे व त्याहून अधिक वयाच्या अशा सुपरएजर्सचा समावेश आहे, जे शारीरिक-मानसिकदृष्ट्या निरोगी आहेत. तर एम्सच्या संशोधनात ८० किंवा त्याहून अधिक वयाच्या वृद्धांसोबत २५ ते ५० वयोगटातील लोकांचा समावेश होता.
Source link
