माजी लष्करप्रमुख मनोज मुकुंद नरवणे म्हणाले की, ते आता फक्त काल्पनिक कथा (फिक्शन) लिहिण्यावर लक्ष केंद्रित करत आहेत. ते म्हणाले- मी यापूर्वीही लष्करी अहवाल आणि शैक्षणिक नियतकालिकांसाठी लिहीत आलो आहे, आता मी फक्त काल्पनिक कथा लिहित आहे. पुण्यात त्यांच्या ‘द कंटेनमेंट कॉन्सपिरेसी: ए मिलिट्री थ्रिलर’ या कादंबरीच्या प्रकाशन सोहळ्यादरम्यान शुक्रवारी नरवणे यांनी एएनआयशी संवाद साधला होता. ते म्हणाले की, माझी एक लघुकथा फेमिना मासिकातही प्रकाशित झाली आहे. ते म्हणाले की, माझी पहिली कादंबरी पेंग्विन हाऊस इंडियाने प्रकाशित केली आहे. याची कथा एनडीएतून बाहेर पडलेल्या दोन तरुण अधिकाऱ्यांभोवती फिरते. नरवणे यांनी त्यांच्या अप्रकाशित आत्मचरित्र ‘फोर स्टार्स ऑफ डेस्टिनी’वर कोणत्याही प्रकारची टिप्पणी केली नाही. खरं तर, अर्थसंकल्पीय अधिवेशनातील राष्ट्रपतींच्या अभिभाषणावरील धन्यवाद प्रस्तावादरम्यान लोकसभेत विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी आत्मचरित्रातील एका लेखाचा उल्लेख केला होता. त्यानंतर जोरदार गदारोळ झाला होता. नरवणे म्हणाले- आत्मचरित्र लिहिण्याचा कोणताही इरादा नव्हता नरवणे यांनी एका मुलाखतीत सांगितले होते की, त्यांचे आत्मचरित्र लिहिण्याचा कोणताही इरादा नव्हता. त्यांनी सांगितले की, बिपिन रावत यांच्यावरील एका पुस्तकाच्या प्रकाशन सोहळ्यात प्रकाशकाशी मस्करीमध्ये बोलणे झाले, त्यानंतर त्यांना पुस्तक लिहिण्याची ऑफर मिळाली आणि येथूनच हा प्रवास सुरू झाला. नरवणे यांच्या ‘फोर स्टार्स ऑफ डेस्टिनी’ या आठवणींवर राजकीय रणकंदन लोकसभेत 2-3 फेब्रुवारी रोजी राहुल गांधींनी एका मासिकात छापलेला लेख वाचण्याचा प्रयत्न केला होता. त्यांनी दावा केला होता की, यात नरवणे यांच्या पुस्तकातील काही भाग आहेत. अध्यक्ष ओम बिर्ला यांनी याला परवानगी दिली नाही. यानंतर लोकसभेत गदारोळ झाला, ज्यामुळे कामकाज तहकूब करण्यात आले होते. गदारोळ करणाऱ्या आठ खासदारांना निलंबित करण्यात आले होते. राहुल गांधींचा दावा होता की, तो लेख नरवणे यांच्या ‘फोर स्टार्स ऑफ डेस्टिनी’ (Four Stars of Destiny) या आठवणींचा भाग आहे. यात 2020 च्या भारत-चीन सीमा विवादात सरकारच्या धोरणांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करण्यात आले आहेत. राहुल गांधींनी आरोप केला होता की, सरकारच्या प्रतिसादात उशीर झाला आणि नंतर पंतप्रधान मोदींनी निर्णयाची जबाबदारी नरवणे यांच्यावर सोपवली होती. मात्र, हे आठवणींचे पुस्तक अजून प्रकाशित झालेले नाही आणि 2023 पासून सरकारी मंजुरीची वाट पाहत आहे. संरक्षण मंत्र्यांनी म्हटले होते की अप्रकाशित पुस्तकाचा उल्लेख करता येत नाही संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी राहुल यांच्या विधानावर आक्षेप घेतला होता. ते म्हणाले होते की, जे पुस्तक अजून प्रकाशित झालेच नाही, त्याला सभागृहात उद्धृत केले जाऊ शकत नाही कारण ते ‘प्रमाणित’ नाही. राष्ट्रपतींच्या अभिभाषणावरील धन्यवाद प्रस्तावादरम्यान हा मुद्दा तापला होता. राहुल गांधींना बोलण्यापासून रोखल्याबद्दल विरोधकांनी स्पीकर ओम बिर्ला यांच्या विरोधात अविश्वास प्रस्तावही आणला होता, परंतु तो आवाजी मतदानाने फेटाळण्यात आला. काँग्रेसने पुस्तकाची पाने शेअर केली, चीनी रणगाड्यांच्या घुसखोरीच्या वेळचा घटनाक्रम काँग्रेसने एका मासिकात प्रकाशित झालेल्या लेखाचे काही पाने सोशल मीडिया एक्सवर शेअर केली होती. यात माजी लष्करप्रमुखांच्या ‘फोर स्टार्स ऑफ डेस्टिनी’ या अप्रकाशित पुस्तकातील काही अंश आहेत. यात 31 ऑगस्ट 2020 रोजी लडाख सीमेवर भारत-चीन दरम्यान निर्माण झालेल्या परिस्थितीचा उल्लेख आहे. जेव्हा चिनी रणगाडे पूर्व लडाखमध्ये पुढे सरकत होते, तेव्हा काय घडले हे सांगितले आहे. तारीख: 31 ऑगस्ट, 2020 रात्री 8.15 वाजता: भारतीय लष्कराच्या नॉर्दर्न कमांडचे प्रमुख लेफ्टनंट जनरल योगेश जोशी यांना फोनवर माहिती मिळाली की, चिनी पायदळाच्या मदतीने चार चिनी रणगाडे पूर्व लडाखमधील रेचिन ला कडे जाणाऱ्या एका उंच डोंगराळ वाटेवर पुढे सरकत आहेत. रात्री 8.15 ते 8.30 च्या दरम्यान: लेफ्टनंट जनरल योगेश जोशी यांनी परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात घेऊन तात्काळ लष्करप्रमुख जनरल मनोज मुकुंद नरवणे यांना माहिती दिली. चिनी रणगाडे कैलास पर्वतरांगेतील भारतीय ठिकाणांपासून काहीशे मीटर अंतरावर होते. यानंतर भारतीय सैनिकांनी इशारा म्हणून एक प्रकाशमान गोळा (फ्लेअर) डागला, परंतु त्याचा चिनी रणगाड्यांवर काहीही परिणाम झाला नाही आणि ते पुढे सरकत राहिले. रात्री 8.30 नंतर: सेनाप्रमुख नरवणे यांनी संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह, राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोभाल, चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ जनरल बिपिन रावत आणि परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांच्याशी संपर्क साधून स्पष्ट निर्देश मागितले. रात्री 9.10 वाजता: लेफ्टनंट जनरल योगेश जोशी यांनी पुन्हा फोन केला. चीनी रणगाडे आता खिंडीपासून एक किलोमीटरपेक्षा कमी अंतरावर राहिले असल्याचे सांगण्यात आले. रात्री 9.25 वाजता: सेनाप्रमुख नरवणे यांनी संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांना पुन्हा फोन करून “स्पष्ट निर्देश” मागितले, परंतु कोणताही निर्णय मिळाला नाही. याच दरम्यान, पीएलए कमांडर मेजर जनरल ल्यू लिन यांचा संदेश आला, ज्यात तणाव कमी करण्याचा प्रस्ताव होता—दोन्ही पक्षांनी पुढील हालचाली थांबवाव्यात आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी 9.30 वाजता स्थानिक कमांडरांची बैठक व्हावी. रात्री 10.00 वाजता: नरवणे यांनी चीनी कमांडरचा प्रस्ताव संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह आणि एनएसए अजित डोभाल यांच्यापर्यंत पोहोचवला. रात्री 10.10 वाजता: नॉर्दर्न कमांडकडून पुन्हा माहिती मिळाली की चिनी रणगाडे थांबले नाहीत आणि आता शिखरापासून फक्त 500 मीटर दूर आहेत. जोशी यांनी सांगितले की त्यांना थांबवण्याचा एकमेव मार्ग मीडियम आर्टिलरीने गोळीबार करणे हा आहे. रात्री 10.10 ते 10.30 वाजता दरम्यान: सेना मुख्यालयात पर्यायांवर चर्चा सुरू होती. संपूर्ण नॉर्दर्न फ्रंट हाय अलर्टवर ठेवण्यात आले. रात्री 10.30 वाजता: संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी परत फोन केला आणि सांगितले की त्यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याशी बोलणे केले आहे. पंतप्रधानांचा निर्देश फक्त एका वाक्यात होता- जे योग्य वाटेल, ते करा. नरवणे म्हणाले, ‘हा पूर्णपणे एक लष्करी निर्णय असणार होता. मोदींशी सल्लामसलत करण्यात आली होती. त्यांना माहिती देण्यात आली होती, पण त्यांनी निर्णय घेण्यास नकार दिला होता. आता संपूर्ण जबाबदारी माझ्यावर होती.’ नरवणे 2019 ते 2022 पर्यंत लष्करप्रमुख होते नरवणे 2019 ते 2022 पर्यंत लष्करप्रमुख होते. गेल्या वर्षी कसौली येथे आयोजित खुशवंत सिंह लिटरेचर फेस्टिव्हलमध्ये त्यांनी सांगितले होते की, त्यांनी आपले पुस्तक पेंग्विन पब्लिशर ग्रुपला छापण्यासाठी दिले आहे. आता हा पब्लिशर्स आणि सरकार यांच्यातील मामला आहे. पुस्तक संरक्षण मंत्रालयाकडे मंजुरीसाठी पाठवण्यात आले आहे. एक वर्षापेक्षा जास्त काळ लोटला आहे, परंतु ते प्रकाशित करण्याची मंजुरी मिळालेली नाही.
Source link
