सूर्य कुंभ राशीतून मीन राशीत 14-15 मार्चच्या मध्यरात्री प्रवेश करेल. यामुळे मीन संक्रांतीच्या तारखेबाबत पंचांगांमध्ये मतभेद आहेत. काही पंचांगांमध्ये 14 मार्चला तर काही पंचांगांमध्ये 15 मार्चला मीन संक्रांती साजरी करण्याचा सल्ला दिला आहे. सूर्य एका वर्षात सर्व 12 राशींचे चक्र पूर्ण करतो, त्यामुळे वर्षातून एकूण 12 संक्रांती साजऱ्या केल्या जातात. या पर्वावर सूर्यपूजेसोबत नदी स्नान आणि दानधर्म करण्याची परंपरा आहे.

सूर्याच्या मीन राशीत प्रवेशासोबत खरमासाची सुरुवात होईल. हा महिना 14 एप्रिल रोजी सकाळी सुमारे 9:30 वाजेपर्यंत राहील. खरमासात विवाह, यज्ञोपवीत, मुंडन आणि गृहप्रवेश यांसारख्या शुभ कार्यांसाठी शुभ मुहूर्त नसतात.

मीन संक्रांतीला सकाळी लवकर उठावे आणि स्नानानंतर उगवत्या सूर्याला अर्घ्य द्यावे. यासाठी तांब्याच्या लोट्यात पाणी भरावे. पाण्यात कुंकू, तांदूळ, लाल फुले टाकावीत आणि ‘ॐ सूर्याय नमः’ मंत्राचा जप करत सूर्याला जल अर्पण करावे. सूर्य पूजेनंतर घराच्या आसपासच्या गरजू लोकांना अन्नदान करावे. हे शक्य नसल्यास, धान्य, धन, पादत्राणे, कपडे दान करावेत. कोणत्याही मंदिरात पूजेचे साहित्य दान करू शकता.

पौराणिक मान्यता अशी आहे की, सूर्यदेव खरमासाच्या दिवसांमध्ये आपले गुरु म्हणजेच बृहस्पतींची सेवा करतात. एका वर्षात दोनदा खरमास येतो. एक तेव्हा जेव्हा सूर्य धनु राशीत असतो आणि दुसरा तेव्हा जेव्हा सूर्य मीन राशीत असतो. या दोन्ही राशींचे स्वामी देवगुरु बृहस्पती आहेत. असे मानले जाते की, सूर्य खरमासाच्या दिवसांमध्ये बृहस्पतीच्या घरी वास करतात. सूर्य पंचदेवांमध्ये समाविष्ट आहेत. विवाह, गृहप्रवेश यांसारख्या सर्व मांगलिक कार्यांची सुरुवात पंचदेवांच्या पूजेनेच होते, परंतु खरमासाच्या दिवसांमध्ये सूर्य गुरुंच्या सेवेत मग्न असतात आणि ते कोणत्याही इतर शुभ कार्यात उपस्थित नसतात. या मान्यतेमुळे खरमासात शुभ मुहूर्त नसतात.

सूर्याच्या मीन राशीत येण्याने तीन ग्रहांची युती बनेल. मीन राशीत शुक्र-शनी आधीच आहेत आणि आता सूर्यही येईल. सूर्य आणि शनी पिता-पुत्र आहेत, परंतु त्यांच्यात शत्रुत्वाचे नाते मानले जाते, यामुळे काही लोकांच्या नात्यात दुरावा वाढू शकतो. शुक्रामुळे जुन्या मित्रांशी भेट होऊ शकते. शनी कामात स्थिरता देईल, परंतु शिस्त पाळावी लागेल. सूर्य नेतृत्वाशी संबंधित कामांमध्ये लाभ देऊ शकतो.

यावेळी चैत्र नवरात्री 19 मार्च ते 27 मार्चपर्यंत असेल. या काळात देखील खरमास राहील. चैत्र महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील प्रतिपदेपासून नवमी तिथीपर्यंत देवी मातेच्या नऊ रूपांची पूजा केली जाते. शैलपुत्री, ब्रह्मचारिणी, चंद्रघंटा, कुष्मांडा, स्कंदमाता, कात्यायनी, कालरात्रि, महागौरी आणि सिद्धिदात्री ही देवी दुर्गेची नऊ रूपे मानली जातात.