उत्तराखंडमध्ये आदि कैलास यात्रा 1 मे पासून सुरू करण्याची तयारी आहे. हवामान अनुकूल राहिल्यास प्रशासन एप्रिलच्या शेवटच्या आठवड्यापासून इनर लाइन परमिट जारी करू शकते. गेल्या वर्षी येथे 30 हजारांहून अधिक भाविक पोहोचले होते, त्यामुळे यावेळी आणखी मोठ्या संख्येने यात्रेकरू येण्याची अपेक्षा आहे. आदि कैलास पिथौरागढ जिल्ह्यातील धारचुला क्षेत्रातील व्यास घाटीमध्ये स्थित आहे. नोव्हेंबर ते मार्चपर्यंत येथे मोठ्या बर्फवृष्टीमुळे वाहतूक बंद असते. सुरक्षा कारणांमुळे व्यास घाटीमध्ये छियालेखच्या पुढे जाण्यासाठी इनर लाइन परमिट अनिवार्य असते, जे तहसील प्रशासन जारी करते. पिथौरागढचे डीएम आशीष भटगांई यांनी सांगितले, यात्रेसाठी तयारी सुरू करण्यात आली आहे. लवकरच अधिकृत सूचना जारी केली जाईल. परमिटसाठी ऑनलाइन-ऑफलाइन दोन्ही सुविधा आदि कैलास आणि ओम पर्वताच्या यात्रेसाठी इनर लाइन परमिट धारचुला येथील एसडीएम कार्यालयातून ऑफलाइन घेता येते. अर्जासाठी आधार कार्ड, वैद्यकीय फिटनेस प्रमाणपत्र आणि पासपोर्ट आकाराचे फोटो आवश्यक आहेत. यात्रेसाठी ऑनलाइन अर्ज करण्याची सुविधा देखील आहे. गेल्या पाच वर्षांत भाविक वेगाने वाढले
आदि कैलास आणि ओम पर्वताच्या दर्शनासाठी येणाऱ्या पर्यटकांची संख्या गेल्या काही वर्षांत वेगाने वाढली आहे. २०२३ मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या भेटीनंतर या धार्मिक स्थळाला राष्ट्रीय आणि जागतिक स्तरावर ओळख मिळाली. त्यानंतर येथे येणाऱ्या भाविकांची संख्या सातत्याने वाढत आहे.
2023 मध्ये पंतप्रधान मोदींनी आदि कैलास यात्रा केली होती सन 2023 मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी उत्तराखंड दौऱ्यादरम्यान आदि कैलास क्षेत्राला भेट दिली होती. तेव्हा त्यांनी पिथौरागढ जिल्ह्यात असलेल्या आदि कैलास आणि पार्वती कुंडात पूजा-अर्चा केली, त्याचबरोबर कुमाऊँमधील प्रसिद्ध जागेश्वर धाममध्येही दर्शन घेतले होते. यात्रेनंतर पंतप्रधानांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर आपले अनुभव शेअर करत लिहिले होते, जर कोणी मला विचारले की उत्तराखंडमध्ये एक जागा नक्कीच पाहायला हवी, तर मी सांगेन की कुमाऊँ प्रदेशातील पार्वती कुंड आणि जागेश्वर मंदिराला अवश्य भेट द्या. येथील नैसर्गिक सौंदर्य आणि दिव्यता तुम्हाला मंत्रमुग्ध करेल.
आता 5 मुद्द्यांमध्ये आदि कैलासबद्दल जाणून घ्या… 1. भारतात स्थित ‘छोटा कैलाश’
आदि कैलाश उत्तराखंडमधील पिथौरागढ जिल्ह्याच्या व्यास खोऱ्यात भारत-तिबेट सीमेजवळ स्थित आहे. याला छोटा कैलाश असेही म्हटले जाते. धार्मिक मान्यतेनुसार, लग्नानंतर भगवान शिव माता पार्वतीसोबत कैलासला जात असताना येथे काही काळ थांबले होते आणि त्यांनी आपले पुत्र कार्तिकेय व गणेश यांच्यासोबत येथेच वास्तव्य केले होते. 2. पार्वती सरोवर, गौरी कुंड आणि शिव-पार्वती मंदिर
आदि कैलाश पर्वताच्या खाली गौरी कुंड आणि समोरच्या टेकडीवर पार्वती सरोवर स्थित आहे, जिथून पर्वताचे भव्य दर्शन होते. पार्वती सरोवराच्या काठी शिव-पार्वती मंदिर आणि ध्यानस्थळे बनलेली आहेत. सुमारे 14,500 फूट उंचीवर स्थित हे मंदिर 1971 मध्ये कुटी गावातील लोकांनी बांधले होते. 3. जोलिंगकोंग येथून होतात आदि कैलासचे दर्शन
धारचूलापासून सुमारे 70 किमी दूर गुंजी (3200 मीटर) आणि तिथून सुमारे 25 किमी पुढे जोलिंगकोंग (4400 मीटर) स्थित आहे. इथूनच आदि कैलासचे सर्वात भव्य दर्शन होते. जोलिंगकोंगपासून सुमारे 2 किमी दूर पार्वती सरोवर आणि सुमारे 2–3 किमी दूर गौरी कुंड तलाव स्थित आहे. 4. ओम पर्वत आणि लिपुलेख मार्गाचे महत्त्व
गुंजीपासून लिपुलेख पासच्या दिशेने जाताना नाभीढांग येथून 6191 मीटर उंच ओम पर्वताचे दर्शन होते, ज्याच्या शिखरावर बर्फाने ‘ॐ’ ची आकृती दिसते. याच मार्गाने कैलास मानसरोवरचे यात्रेकरू देखील लिपुलेख पासमार्गे तिबेटकडे जातात. 5. सीमावर्ती प्रदेश, परमिट आणि प्रवासाचा मार्ग
आदि कैलास हा सीमावर्ती आणि उंच प्रदेश आहे, त्यामुळे येथे जाण्यासाठी इनर लाईन परमिट, वैद्यकीय तपासणी आणि पोलीस पडताळणी आवश्यक असते. प्रवासासाठी हल्द्वानी, काठगोदाम किंवा टनकपूर येथून पिथौरागढमार्गे धारचुला येथे पोहोचावे लागते. टनकपूरपासून धारचुला सुमारे 240 किमी आणि हल्द्वानीपासून सुमारे 280 किमी दूर आहे, येथून पुढे स्थानिक वाहनांनी प्रवास केला जातो. आदि कैलास आणि कैलास पर्वत यातील फरकही समजून घ्या… आदि कैलास उत्तराखंडमधील पिथौरागढ जिल्ह्यातील व्यास खोऱ्यात भारताच्या सीमेमध्ये स्थित आहे, त्यामुळे येथील प्रवास तुलनेने सोपा मानला जातो. यासाठी केवळ इनर लाइन परमिट, वैद्यकीय तपासणी आणि स्थानिक प्रशासनाची परवानगी आवश्यक असते. रस्ता तयार झाल्यानंतर आता भाविक धारचुला, गुंजी आणि जोलिंगकोंगपर्यंत वाहनांनी पोहोचून पार्वती सरोवर आणि गौरी कुंडासोबत आदि कैलासचे दर्शन घेऊ शकतात. तर, कैलास पर्वत तिबेट (चीन) मध्ये स्थित आहे आणि त्याच्याजवळ पवित्र मानसरोवर तलाव आहे. तेथील प्रवास आंतरराष्ट्रीय असल्याने पासपोर्ट-व्हिसा आणि भारत सरकारच्या अधिकृत प्रक्रियेतून जातो. हा प्रवास अधिक कठीण मानला जातो, ज्यात उंच प्रदेशात ट्रेकिंग आणि कैलास पर्वताची परिक्रमा करावी लागते. धार्मिक दृष्ट्या कैलास पर्वताला भगवान शिवाचे मुख्य धाम मानले जाते, तर आदि कैलासला त्याचे प्रतीकात्मक स्वरूप किंवा ‘छोटा कैलास’ म्हटले जाते.
Source link
