टी-20 विश्वचषक 2026 मध्ये सहयोगी देशांनी आपल्या कामगिरीने संपूर्ण जगाला चकित केले आहे. नेदरलँड्स, नेपाळ, अमेरिका, इटली आणि स्कॉटलंडसारख्या संघांनी क्रिकेटमधील दिग्गजांना पराभवाच्या उंबरठ्यावर आणून ठेवले. आकडेवारीवरून हे स्पष्ट होते की आता सहयोगी आणि पूर्ण सदस्य देशांमधील (कसोटी खेळणारे देश) फरक वेगाने कमी होत आहे. मात्र, या संघांचे प्रशिक्षक आणि खेळाडूंचे दुःख एकच आहे की त्यांना मोठ्या देशांविरुद्ध खेळण्याच्या पुरेशा संधी मिळत नाहीत. भारत आणि पाकिस्तानविरुद्ध दिसली चुरस या विश्वचषकात असे अनेक प्रसंग आले जेव्हा मोठे संघ अनपेक्षित पराभवापासून थोडक्यात बचावले. नेदरलँड्सविरुद्ध पाकिस्तानचा संघ 148 धावांचा पाठलाग करताना 114 धावांवर 7 गडी गमावून बसला होता. मॅक्स ओ’डॉडकडून एक झेल सुटला आणि फहीम अशरफने शेवटी षटकार मारून सामना पाकिस्तानच्या पारड्यात टाकला.
भारताविरुद्ध अमेरिकेनेही शानदार सुरुवात केली होती आणि 10व्या षटकापर्यंत भारताचा स्कोअर 63/4 असा केला होता. शुभम रांजणेने जर सूर्यकुमार यादवचा झेल सोडला नसता, तर निकाल काही वेगळा लागला असता. सूर्याने 84 धावांची खेळी करून भारताला विजय मिळवून दिला. नेपाळ आणि इटलीने इंग्लंडला घाबरवले नेपाळचा संघ इंग्लंडविरुद्ध 185 धावांचा पाठलाग करताना विजयाच्या अगदी जवळ पोहोचला होता. लोकेश बमच्या 15 चेंडूंतील 35 धावांच्या खेळीने इंग्लंडच्या खेळाडूंची धाकधूक वाढवली होती, पण सॅम करनने सामना वाचवला. त्याने 4 षटकांत 27 धावा देऊन 1 बळी घेतला.
त्याचबरोबर, पहिल्यांदाच खेळणाऱ्या इटलीच्या संघानेही इंग्लंडविरुद्ध 203 धावांच्या लक्ष्याचा पाठलाग करताना जोरदार झुंज दिली आणि सामना शेवटच्या 2 षटकांपर्यंत नेला. नेट प्रॅक्टिसने नाही, तर मॅच खेळल्याने आत्मविश्वास येईल युएईचे प्रशिक्षक लालचंद राजपूत यांनी सहयोगी देशांच्या समस्यांवर मोकळेपणाने चर्चा केली. ते म्हणाले, ‘तुम्ही कितीही नेट प्रॅक्टिस केली तरी, जोपर्यंत तुम्ही मैदानावर कठीण परिस्थितीला (उदा. 80/5 चा स्कोअर) सामोरे जात नाही, तोपर्यंत दबाव हाताळायला शिकणार नाही. जेव्हा तुम्ही चांगल्या संघांविरुद्ध खेळता, तेव्हाच तुमच्यात हा विश्वास येतो की पुढच्या वेळी अशा परिस्थितीत आपण जिंकू शकतो.’ शाद बिन जफर आणि बास डी लीडे यांची मागणी: आम्हाला एक्सपोजर हवे आहे कॅनडाचे कर्णधार साद बिन जफर म्हणाले की, मोठ्या देशांविरुद्ध खेळणे हेच खरे शिकण्याचे मैदान आहे. तर नेदरलँड्सचे बास डी लीडे यांनी आठवण करून दिली की, या विश्वचषकानंतर जूनपर्यंत त्यांच्या संघाचे कोणतेही वेळापत्रक नाही. त्यांनी सुचवले की, मोठ्या देशांसोबत ट्राय-सीरीज किंवा युरोपियन टी-२० सीरीजमधून पर्याय शोधले पाहिजेत. संधी न मिळाल्याने लय तुटते रेकॉर्ड्स सांगतात की, आयसीसी आणि मोठे बोर्ड्स अनेकदा लहान संघांकडे दुर्लक्ष करतात. २०२४ च्या विश्वचषकात सुपर-८ पर्यंत पोहोचलेल्या अमेरिकेच्या संघाने या विश्वचषकापर्यंत कोणत्याही मोठ्या देशाविरुद्ध एकही सामना खेळला नव्हता. त्याचप्रमाणे, २०२२ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेला हरवणाऱ्या नेदरलँड्सच्या संघाने पुढील टी-२० सामना थेट ४७९ दिवसांनंतर खेळला. टी-20 लीग्स आणि अनुभवी प्रशिक्षक चित्र बदलत आहेत कमी संधी मिळूनही या संघांच्या चांगल्या कामगिरीचे मोठे कारण जगभरात सुरू असलेल्या टी-20 लीग्स आहेत. अँड्रीज गॉस (यूएसए) आणि मोहम्मद वसीम (यूएई) यांसारखे खेळाडू रशीद खान, निकोलस पूरन आणि ख्रिस वोक्स यांसारख्या दिग्गजांसोबत ड्रेसिंग रूम शेअर करत आहेत. त्याचबरोबर, स्टुअर्ट लॉ (नेपाळ), गॅरी कर्स्टन (नामिबिया) आणि लालचंद राजपूत (यूएई) यांसारख्या अनुभवी प्रशिक्षकांच्या उपस्थितीने या संघांच्या विचारसरणीला व्यावसायिक बनवले आहे. पूर्ण सदस्य देशांची पद्धत सोडून इतर देशांकडून खेळण्याचे फायदे सहयोगी संघांच्या बळकटीचा आणखी एक आधारस्तंभ म्हणजे असे खेळाडू जे आपल्या मूळ देशात (पूर्ण सदस्य) संधी न मिळाल्यास इतर देशांकडे वळत आहेत. रोलोफ वॅन डर मर्वे (दक्षिण आफ्रिकेकडून नेदरलँड्ससाठी) आणि ग्रँट स्टीवर्ट (इंग्लंडकडून इटलीसाठी) ही याची मोठी उदाहरणे आहेत. वॅन डर मर्वेने आता सुनील नरेनपेक्षा जास्त विश्वचषक विकेट्स घेतल्या आहेत. ही ‘परस्पर व्यवस्था’ लहान संघांना अनुभव देत आहे.
Source link
