राग ही एक अशी वाईट सवय आहे, जी क्षणार्धात नाती तोडून टाकते. ही गोष्ट एका लोककथेवरून समजू शकते. फार पूर्वीच्या काळी एक संत भिक्षा मागत एका श्रेष्ठीच्या घरी पोहोचले. तो श्रेष्ठी धार्मिक स्वभावाचा होता. त्याने आदराने संतांना एक तांदळाचा दाणा दान दिला. दान दिल्यानंतर श्रेष्ठीने नम्रपणे सांगितले की, गुरुदेव, मला तुम्हाला एक प्रश्न विचारायचा आहे. संत म्हणाले की, ठीक आहे, विचार काय विचारायचे आहे? श्रेष्ठीने विचारले की, गुरुजी, लोक भांडण-तंटा का करतात? संतांनी अचानक कठोर आवाजात सांगितले की, मी येथे भिक्षा घेण्यासाठी आलो आहे, तुमच्या निरुपयोगी प्रश्नांची उत्तरे देण्यासाठी नाही. संतांच्या तोंडून असे ऐकताच श्रेष्ठीचा चेहरा लाल झाला. त्याला खूप वाईट वाटले. तो विचार करू लागला की, मी यांना दान दिले आणि हे माझ्याशी असे बोलत आहेत. श्रेष्ठीचा राग वाढला आणि त्याने संतांना खूप खरी-खोटी सुनावले. आवाज चढला, शब्द कठोर झाले. थोड्या वेळाने जेव्हा शेठचा राग थोडा शांत झाला, तेव्हा संत हसले आणि म्हणाले की तू आताच विचारले होतेस की लोक भांडणे का करतात. जसे मी तुला काही वाईट बोललो, तुला राग आला. तू माझ्यावर ओरडू लागलास. जर मी पण तुझ्यासारखा रागवला असतो, तर गोष्ट इथूनच भांडणात बदलली असती. शेठ शांत झाला. त्याला आपली चूक समजू लागली. संतांनी समजावले की भांडणाचे मूळ राग आहे. जर दोन पक्षांपैकी कोणी एक जरी शांत राहिला, तर भांडण वाढत नाही. रागात आपण योग्य-अयोग्य विचार करू शकत नाही. छोटी गोष्ट मोठी होऊन जाते. शेठने संतांची माफी मागितली आणि संकल्प केला की तो यापुढे आपल्या रागावर नियंत्रण ठेवेल. कथेतील शिकवण या छोट्याशा घटनेने शेठला जीवनाची मोठी शिकवण दिली – रागात नाही, संयमात शक्ती असते. आपणही रागावर नियंत्रण ठेवले पाहिजे आणि प्रत्येक परिस्थितीत संयम राखला पाहिजे. रागावर नियंत्रण मिळवू इच्छिता, तर या गोष्टी तुमच्या उपयोगी पडू शकतात… जेव्हा राग येतो, तेव्हा लगेच उत्तर देऊ नका. काही बोलण्यापूर्वी विचार नक्की करा. थोडा वेळ थांबल्याने मन शांत होते आणि चुकीचे शब्द तोंडातून बाहेर पडत नाहीत. 4-5 वेळा लांब आणि खोल श्वास घ्या आणि हळू हळू सोडा. यामुळे हृदयाचे ठोके सामान्य होतात आणि मन शांत होते. जर वातावरण खूपच गरम होत असेल, तर काही वेळासाठी तिथून बाजूला व्हा. थोडे अंतर अनेकदा मोठे भांडण थांबवते. ओरडल्याने काही साध्य होत नाही. आपले म्हणणे स्पष्टपणे आणि शांतपणे सांगा. इतरांना चिथावणी देणारे शब्द वापरणे टाळा. अनेकदा लोक रागात काहीही बोलतात. प्रत्येक गोष्ट स्वतःवर घेणे योग्य नाही. समोरची व्यक्तीही एखाद्या तणावात असू शकते, तिची अडचण समजून घ्या आणि संयमाने बोला. कमी झोप, जास्त ताण आणि थकवा ही देखील रागाची कारणे बनतात. योग्य आहार आणि पूर्ण झोपेमुळे स्वभाव शांत राहतो. तुमच्याकडून चूक झाल्यास, सॉरी म्हणायला उशीर करू नका. यामुळे नाते टिकून राहते आणि मन हलके होते. दररोज स्वतःला वचन द्या की छोट्या-छोट्या गोष्टींवरून त्रास करून घेणार नाही. हळूहळू ही तुमची सवय बनेल.
Source link
