वंदे भारत: देशात वेगवान आणि आधुनिक रेल्वे प्रवासाचा अनुभव देणाऱ्या वंदे भारत एक्स्प्रेस गाड्या सुरू झाल्यापासून प्रवाशांचा प्रतिसाद सातत्याने वाढत आहे. आरामदायी आसनव्यवस्था, स्वच्छता, वेग आणि वेळेची अचूकता यामुळे या गाड्यांना विशेष लोकप्रियता मिळाली आहे. अनेकांना वाटते की इतक्या सुविधा असल्यामुळे या गाड्यांचे तिकीट महाग असावे, मात्र प्रत्यक्षात चित्र वेगळे आहे. केंद्र सरकारच्या माहितीनुसार वंदे भारत गाड्यांचे भाडे आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या ट्रेनच्या तुलनेत खूपच कमी ठेवण्यात आले आहे. त्यामुळे सर्वसामान्य प्रवाशांनाही आधुनिक रेल्वेसेवेचा लाभ घेता येत आहे.
वंदे भारत तिकीट दरांबाबत रेल्वेमंत्र्यांची माहिती
लोकसभेत दिलेल्या उत्तरात रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी सांगितले की वंदे भारत एक्स्प्रेसचे भाडे ठरवताना विविध घटकांचा विचार करण्यात आला आहे. इतर देशांतील वेगवान रेल्वेसेवेच्या तुलनेत भारतातील दर खूपच कमी आहेत. चीन, जपान आणि फ्रान्समध्ये अशा प्रकारच्या गाड्यांमध्ये प्रवासासाठी प्रतिकिमी साधारण 7 ते 20 रुपये आकारले जातात. मात्र भारतात 300 ते 400 किमी अंतराच्या प्रवासासाठी वंदे भारत गाडीत सरासरी प्रतिकिमी सुमारे 2.19 रुपये इतकेच भाडे घेतले जाते.
सामान्य रेल्वे प्रवासही किफायतशीर
रेल्वेमंत्र्यांनी असेही स्पष्ट केले की केवळ वंदे भारतच नव्हे तर सामान्य रेल्वेप्रवासाचे दरही भारतात तुलनेने कमी आहेत. भारतात साधारण प्रतिकिमी 20 पैसे भाडे आकारले जाते. याउलट पाकिस्तानमध्ये सुमारे 54 पैसे, बांगलादेशात 37 पैसे आणि श्रीलंकेत 51 पैसे प्रतिकिमी खर्च येतो. त्यामुळे सामान्य प्रवाशांसाठीही भारतीय रेल्वे हा सर्वात परवडणारा प्रवासाचा पर्याय ठरतो.
रेल्वे प्रशासन प्रवाशांना मिळणाऱ्या सुविधा, सेवांचा दर्जा, देखभाल खर्च, स्पर्धा तसेच सामाजिक-आर्थिक परिस्थिती या सर्व बाबींचा अभ्यास करून तिकीट दर निश्चित करते. प्रवाशांना परवडणारे दर राखणे आणि सेवांची गुणवत्ता टिकवणे यामध्ये संतुलन ठेवण्याचा प्रयत्न केला जातो.
देशभरात वाढते रेल्वेचे जाळे आणि वाढती मागणी
फेब्रुवारी 2019 पासून वंदे भारत एक्स्प्रेस सुरू झाली असून सध्या देशातील 80 मार्गांवर 164 गाड्या धावत आहेत. या गाड्यांमध्ये सुरक्षा वाढवण्यासाठी कवच प्रणालीसारखी आधुनिक यंत्रणा बसवण्यात आली आहे. चांगल्या सुविधांमुळे आणि वाजवी भाड्यामुळे या गाड्यांना मोठी मागणी आहे. त्यामुळे भविष्यात आणखी मार्गांवर वंदे भारत गाड्या सुरू होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
