रामायणातील सुंदरकांडातील एक कथा आहे. हनुमानजी माता सीतेच्या शोधात समुद्र ओलांडून लंकेला जात होते. हा प्रवास केवळ शारीरिक नव्हता, तर मानसिक, आत्मिक आणि कर्तव्यनिष्ठेचीही परीक्षा होती. समुद्रावरून उडत असताना हनुमानजी पूर्ण लक्ष आणि संकल्पाने पुढे जात होते. त्यांचे ध्येय स्पष्ट होते – सीता मातेचा शोध घेणे आणि श्रीरामचंद्रांचे कार्य पूर्ण करणे. त्याच वेळी समुद्राच्या मधून एक सुवर्ण पर्वत प्रकट झाला. हा पर्वत मैनाक होता. मैनाक हनुमानजींच्या शक्तीने आणि सेवाभावाने प्रसन्न झाला होता. मैनाक पर्वताने नम्रपणे हनुमानजींना सांगितले की, हे पवनपुत्रा, तुम्ही खूप लांबचा प्रवास करत आहात. थोडा वेळ माझ्यावर विश्राम करा, जेणेकरून तुमचा थकवा दूर होईल. हनुमानजींनी पर्वताचे बोलणे ऐकले, त्याला लक्षपूर्वक पाहिले आणि हसत हसत त्याला स्पर्श केला. त्यांनी आदरपूर्वक सांगितले की, तुमचे हे प्रेम आणि आदर माझ्यासाठी अत्यंत मौल्यवान आहे. तुम्ही मला विश्राम करण्याची संधी दिली, यासाठी मी तुमचा आभारी आहे, पण या वेळी थांबणे माझ्यासाठी योग्य नाही. जोपर्यंत माझे ध्येय पूर्ण होत नाही, तोपर्यंत मला विश्राम करायचा नाही. मैनाकाने पुन्हा सांगितले की, लंका अजून खूप दूर आहे, विश्राम केल्याने तुमची शक्ती आणखी वाढेल. हनुमानजी म्हणाले की, सध्या माझ्यामध्ये उत्साह आणि ऊर्जा भरलेली आहे. जर मी आता विश्राम केला, तर कदाचित आळस येईल. आळस लक्ष्यापासून विचलित करतो. हनुमानजींना समजले होते की, हा सुवर्ण पर्वत केवळ विश्रामाचे नाही, तर आकर्षणाचेही प्रतीक आहे. सोन्याचा पर्वत भोग-विलास, सुख-सुविधा आणि आरामाचे संकेत देत होता. जर ते येथे थांबले असते, तर कदाचित त्यांचे लक्ष लक्ष्यापासून विचलित झाले असते. म्हणून त्यांनी मैनाकाला नमन केले आणि न थांबता पुढे गेले. हा प्रसंग आपल्याला शिकवतो की, यश त्यालाच मिळते, जो सन्मानपूर्वक संधी स्वीकारतो, परंतु लक्ष्याच्या मार्गात येणाऱ्या आकर्षणांमध्ये अडकत नाही. प्रसंगातून मिळालेली शिकवण हनुमानजी आणि मैनाक पर्वताची ही कथा आपल्याला शिकवते की करिअर, व्यवसाय, शिक्षण, आरोग्य किंवा आत्मविकासाच्या मार्गावर मैनाक पर्वतासारखे अनेक आकर्षण येतात, आपण अशा गोष्टींपासून दूर राहिले पाहिजे. हनुमानजींना माहीत होते की त्यांना काय करायचे आहे. जेव्हा ध्येय स्पष्ट असते, तेव्हा कोणतेही आकर्षण आपल्याला थांबवू शकत नाही. आयुष्यातही जर उद्देश स्पष्ट नसेल, तर प्रत्येक सुविधा आपल्याला भरकटवू शकते. आजच्या काळात मोबाईल, कार, टीव्ही, सोशल मीडिया ही सर्व साधने आहेत, ध्येये नाहीत. यांचा वापर करा, पण यातच अडकून पडू नका. तेच साधन योग्य आहे जे ध्येयापर्यंत पोहोचवते. प्रत्येक परिस्थितीत आपल्या ध्येयावर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे. जेव्हा आपण ऊर्जा आणि उत्साहाने भरलेले असतो, तेव्हाच मन अनेकदा म्हणते की थोडा आराम करूया. हीच विचारसरणी अनेकदा आपली गती थांबवते आणि आपण ध्येयापासून भरकटतो. हनुमानजींमध्ये शक्ती-सामर्थ्याची कमतरता नव्हती, पण त्यांनी अनुशासन सोडले नाही. जीवनात प्रतिभेपेक्षा सातत्य आणि अनुशासन अधिक महत्त्वाचे आहे. या दोन्ही गुणांमुळेच यश मिळते. हनुमानजींनी मैनाकचा अपमान केला नाही. त्यांनी धन्यवाद दिले, स्पर्श केला आणि पुढे गेले. आपणही आपल्या आजूबाजूच्या लोकांचा, संधींचा आणि सुविधांचा आदर केला पाहिजे, आपल्या निर्णयावरही ठाम राहिले पाहिजे. आळस नेहमी थकव्याच्या रूपात येत नाही, कधीकधी तो आरामाचा मोह बनूनही येतो. तो ओळखणे महत्त्वाचे आहे, आळसामुळे आपले ध्येय दूर जाते. मैनाक पर्वत शत्रू नव्हता, तर ती एक परीक्षा होती. त्याचप्रमाणे जीवनात मिळणाऱ्या अनेक सुख-सुविधा आपल्याला पारखायला येतात की आपण ध्येयाबद्दल किती गंभीर आहोत. हनुमानजींना माहित होते की वेळ मर्यादित आहे. जर ते थांबले असते, तर श्रीरामांच्या कार्यात विलंब झाला असता. आपल्या जीवनातही वेळेचा योग्य वापरच यश मिळवून देतो.
Source link
