कोलकाताहून जयपूरला येणाऱ्या इंडिगो एअरलाईन्सच्या विमानात त्यावेळी गोंधळ उडाला, जेव्हा उड्डाणादरम्यान एका प्रवाशाने विमानाचा इमर्जन्सी फ्लॅप स्विच उघडला.

या कृतीमुळे विमानात अचानक इमर्जन्सी अलार्म वाजायला लागला आणि पायलटच्या कॉकपिटमध्ये इमर्जन्सीशी संबंधित अलर्ट मेसेज पोहोचला. मात्र, क्रूच्या समयसूचकतेमुळे मोठा अपघात टळला.

विमान जयपूर विमानतळावर उतरताच, तेथे आधीच सतर्क असलेल्या सुरक्षा यंत्रणांनी प्रवाशाला ताब्यात घेतले. चौकशीनंतर प्रवाशाला विमानतळ पोलीस ठाण्याच्या पोलिसांच्या ताब्यात देण्यात आले.

इंडिगोचे विमान क्रमांक 6E-114 काल रात्री कोलकाता येथून उड्डाण करून जयपूरकडे येत होते. एका प्रवाशाने कोणत्याही कारणाशिवाय विमानाचा फ्लॅप स्विच उघडला. (फाइल फोटो)

प्रवाशाची चौकशी विमानतळ सूत्रांनुसार, चेतनच्या या निष्काळजीपणामुळे विमानाची सुरक्षा व्यवस्था धोक्यात येऊ शकली असती. सध्या पोलीस प्रवाशाची चौकशी करत आहेत की त्याने फ्लॅप स्विच का उघडला आणि त्यामागे त्याचा काय उद्देश होता.

उड्डाणादरम्यान अशा प्रकारच्या कृती गंभीर सुरक्षा उल्लंघनाच्या श्रेणीत येतात. घटनेनंतर विमानतळ आणि एअरलाइन्सच्या सुरक्षा प्रक्रियेबाबत पुन्हा एकदा सतर्कता वाढवण्यात आली आहे.

फ्लॅप स्विच काय असतो? एवन हेलिकॉप्टर प्रायव्हेट लिमिटेडचे ​​संचालक सोहन सिंह नाथावत यांनी सांगितले- फ्लॅप स्विच वेगवेगळ्या विमानांनुसार कॉकपिटमध्ये किंवा कॉकपिटच्या बाहेर असू शकतो.

फ्लॅप स्विच हे एक उपकरण आहे, ज्याचा उपयोग विमानांच्या पंखांच्या मागे असलेल्या फ्लॅप्सना वर किंवा खाली करण्यासाठी केला जातो. जेव्हा फ्लॅप्स खाली उघडतात, तेव्हा ते पंखाची पृष्ठभाग वाढवून कमी वेगावरही लिफ्ट वाढवतात, ज्यामुळे टेकऑफ (उड्डाण) सोपे होते.

लँडिंग (उतरताना) करताना, फ्लॅप्स हवेत अडथळा (ड्रॅग) निर्माण करतात, ज्यामुळे विमान हळू होते आणि सुरक्षितपणे खाली उतरण्यास मदत होते. हे सहसा एक लहान लिव्हर किंवा स्विच असते, जे पायलट 0°, 10°, 20° किंवा 30° सारख्या वेगवेगळ्या स्थितींवर सेट करू शकतात.

दोषीला 2 वर्षांपर्यंतची कैद होऊ शकते सोहन सिंह नाथावत यांनी सांगितले की- एअरक्राफ्ट रूल्स, 1937 नुसार जर एखादी व्यक्ती जाणूनबुजून विमानातील कोणत्याही उपकरणाशी (स्विच, बटण इत्यादी) छेडछाड करते, तर त्याला 2 वर्षांपर्यंतची कैद किंवा दंड, किंवा दोन्ही शिक्षा होऊ शकतात.

त्यांनी सांगितले की- जर अशा छेडछाडीमुळे विमानाची सुरक्षा किंवा कोणाचा जीव धोक्यात येत असेल, तर शिक्षा आणखी कठोर होऊ शकते. त्याचबरोबर अशा दोषी प्रवाशांना एअरलाइन्सद्वारे ‘नो-फ्लाय लिस्ट’ (प्रतिबंधित प्रवाशांची यादी) मध्ये टाकले जाऊ शकते.