उच्च रक्तदाब किंवा उच्च रक्तदाब हा बहुतेकदा मूक हत्यारा म्हणून ओळखला जातो कारण त्याची सुरुवातीची लक्षणे लगेच दिसून येत नाहीत, परंतु हळूहळू तो अनेक महत्त्वाच्या अवयवांना नुकसान पोहोचवतो. एशियन हॉस्पिटलमधील इंटरनल मेडिसिनचे प्रमुख आणि सहयोगी संचालक डॉ. सुनील राणा म्हणतात की बदलत्या जीवनशैली, ताणतणाव, खाण्याच्या चुकीच्या सवयी आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव यामुळे भारतात उच्च रक्तदाबाच्या रुग्णांची संख्या झपाट्याने वाढत आहे. विशेषतः जेव्हा ते मधुमेह, मायग्रेन किंवा हृदयरोगासारख्या आजारांशी जोडले जाते तेव्हा धोका अनेक पटींनी वाढतो. विविध आजार असलेल्या लोकांना उच्च रक्तदाब कसा प्रभावित करतो याचा तपशीलवार शोध घेऊया.
उच्च रक्तदाब म्हणजे काय?
जेव्हा धमन्यांमध्ये रक्तदाब सामान्यपेक्षा सतत जास्त राहतो तेव्हा त्याला उच्च रक्तदाब म्हणतात. साधारणपणे, १२०/८० मिमीएचजी सामान्य मानले जाते, तर दीर्घकाळ यापेक्षा जास्त वाचन उच्च रक्तदाबास कारणीभूत ठरू शकते. डॉक्टर म्हणतात, “उच्च रक्तदाब ही स्वतःच एक गंभीर समस्या आहे, परंतु जेव्हा ती इतर आजारांसोबत येते तेव्हा शरीरावर त्याचा परिणाम आणखी धोकादायक होतो.” हे देखील वाचा – काउंटरवर उपलब्ध असलेल्या आय ड्रॉप्सचा वापर केल्याने डोळ्यांच्या या ५ समस्या उद्भवू शकतात, असा इशारा एका डॉक्टरने तरुणांना दिला आहे.
मधुमेहासह उच्च रक्तदाब
मधुमेह आणि उच्च रक्तदाब यांचे मिश्रण सर्वात धोकादायक मानले जाते. त्यामुळे हृदयविकाराचा झटका, स्ट्रोक आणि मूत्रपिंड निकामी होण्याचा धोका अनेक पटींनी वाढतो. उच्च रक्तातील साखर आणि उच्च रक्तदाब एकत्रितपणे रक्तवाहिन्यांना नुकसान पोहोचवतात, ज्यामुळे दृष्टीवरही परिणाम होऊ शकतो. डॉ. राणा स्पष्ट करतात, “जर मधुमेहाच्या रुग्णांमध्ये रक्तदाब नियंत्रित केला नाही तर हृदय आणि मूत्रपिंडाशी संबंधित गुंतागुंत लवकर उद्भवू शकते.”
मायग्रेनसह उच्च रक्तदाब
मायग्रेनने ग्रस्त असलेल्या लोकांमध्ये उच्च रक्तदाब डोकेदुखीची तीव्रता आणि वारंवारता वाढवू शकतो. उच्च रक्तदाब मेंदूतील रक्तवाहिन्यांवर दबाव वाढवतो, ज्यामुळे डोकेदुखी अधिक तीव्र होते. डॉ. म्हणतात, “जर मायग्रेनच्या रुग्णांनी त्यांच्या रक्तदाबाकडे दुर्लक्ष केले तर वेदना बराच काळ टिकू शकतात आणि औषधांची प्रभावीता देखील कमी होऊ शकते.” हे देखील वाचा – हिवाळ्यात दररोज गुळाचे पाणी प्यायल्यास काय होते? येथे ३ फायदे आहेत.
हृदयरोगासह उच्च रक्तदाब
डॉक्टर म्हणतात की उच्च रक्तदाब हा हृदयरोगासाठी सर्वात मोठा जोखीम घटक आहे. यामुळे हृदयाच्या स्नायू जाड होतात, ज्यामुळे रक्त पंप करण्यासाठी हृदयाला जास्त काम करावे लागते. यामुळे हृदय अपयश आणि हृदयविकाराचा धोका वाढतो.
मूत्रपिंडाच्या आजारासह उच्च रक्तदाब
उच्च रक्तदाब मूत्रपिंडांच्या फिल्टरिंग क्षमतेला बिघडवतो. मूत्रपिंडाचा आजार रक्तदाब आणखी वाढवू शकतो, ज्यामुळे एक दुष्टचक्र निर्माण होऊ शकते.
