आता गाड्या एकमेकांना धडकण्यापूर्वी स्वतःच एकमेकांना अलर्ट करू शकतील. यासाठी केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी घोषणा केली आहे की, सरकार 2026 च्या अखेरपर्यंत देशात ‘व्हीकल-टू-व्हीकल’ (V2V) कम्युनिकेशन तंत्रज्ञान अनिवार्य करण्याची योजना आखत आहे. या तंत्रज्ञानाच्या मदतीने गाड्या रस्त्यावर धावताना एकमेकांना सुरक्षिततेचे अलर्ट पाठवू शकतील, ज्यामुळे धडक आणि अपघात टाळता येतील. हा निर्णय 28 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांच्या परिवहन मंत्र्यांच्या बैठकीनंतर घेण्यात आला आहे. सरकारचे उद्दिष्ट 2030 पर्यंत रस्ते अपघातांमध्ये होणाऱ्या मृत्यूंची संख्या 50% पर्यंत कमी करणे आहे. तंत्रज्ञान कसे काम करेल: पायलटप्रमाणे बोलतील ड्रायव्हर्स नितीन गडकरींनी ही प्रणाली समजावून सांगितली की, ती लागू झाल्यानंतर गाड्या एकमेकांशी तशाच संवाद साधू शकतील जसे आकाशात पायलट करतात. प्रत्येक गाडीत एक ‘ऑन-बोर्ड युनिट’ (OBU) बसवले जाईल. हे युनिट आजूबाजूच्या इतर गाड्यांना त्यांची लोकेशन, वेग, दिशा आणि ब्रेक लावण्यासारखी माहिती वायरलेस तंत्रज्ञानाद्वारे पाठवेल. यामुळे चालकाला धोका दिसण्यापूर्वीच अलर्ट मिळेल. धुक्यात आणि अंध वळणावरही अलर्ट मिळेल V2V तंत्रज्ञान अशा परिस्थितीत सर्वाधिक प्रभावी ठरेल जिथे कॅमेरा किंवा रडार काम करू शकत नाहीत. 5 ते 7 हजार रुपयांपर्यंत महाग होऊ शकतात गाड्या सरकार या संपूर्ण कार्यक्रमावर सुमारे 5,000 कोटी रुपये खर्च करू शकते. तथापि, वाहनांमध्ये बसवल्या जाणाऱ्या ऑन-बोर्ड युनिट (OBU) ची किंमत 5,000 ते 7,000 रुपयांच्या दरम्यान असण्याचा अंदाज आहे. सुरुवातीला ते नवीन कार, बस आणि ट्रकसाठी अनिवार्य केले जाऊ शकते. नंतर जुन्या वाहनांमध्येही ते स्वतंत्रपणे बसवण्याचा नियम येऊ शकतो. तज्ञांचे मत आहे की यामुळे वाहनांच्या किमती वाढू शकतात. स्पेक्ट्रमसाठी दूरसंचार विभागाशी करार V2V प्रणाली चालवण्यासाठी विशिष्ट फ्रिक्वेन्सीची आवश्यकता असते. गडकरींनी सांगितले की दूरसंचार विभाग (DoT) सोबत एक संयुक्त कार्यदल (Joint Task Force) तयार करण्यात आले आहे. विभाग 5.875-5.905GHz बँडमध्ये 30MHz स्पेक्ट्रम वाटप करण्यास तत्त्वतः सहमत झाला आहे. रस्ते वाहतूक सचिव व्ही. उमाशंकर यांच्या मते, ऑटो कंपन्यांसोबत तांत्रिक मानकांना (Technical Standards) अंतिम रूप दिले जात आहे. आव्हानात्मक: 2026 च्या अखेरपर्यंत अंमलबजावणी करणे किती शक्य? सरकारने 2026 ची अंतिम मुदत निश्चित केली असली तरी, हे उद्दिष्ट खूप आव्हानात्मक आहे. ADAS आणि V2V मध्ये काय फरक आहे? आजकाल अनेक गाड्यांमध्ये ADAS (अ‍ॅडव्हान्स्ड ड्रायव्हर असिस्टन्स सिस्टिम) येते, जे कॅमेरा आणि सेन्सरवर अवलंबून असते. हे फक्त तेच पाहू शकते जे कॅमेऱ्यासमोर आहे. तर V2V तंत्रज्ञान वायरलेस सिग्नलवर काम करते. म्हणजे, जर तुमच्या पुढे एक मोठा ट्रक जात असेल आणि त्याच्या पुढे काही धोका असेल, तर ADAS ते पाहू शकणार नाही, पण V2V च्या माध्यमातून पुढच्या गाडीचा सिग्नल ट्रकच्या पलीकडे तुमच्या गाडीपर्यंत पोहोचेल.
Source link
