पीटर नवारो भारत AI-ChatGPT वर: अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांचे व्यापार सल्लागार पीटर नवारो यांनी पुन्हा एकदा भारताला लाजवेल अशी योजना आखली आहे. यावेळी त्यांचे लक्ष आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस आणि चॅटजीपीटी सारख्या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानावर आहे. त्यांनी या तंत्रज्ञानाच्या विकास आणि ऑपरेशनमध्ये होणाऱ्या अमेरिकेच्या खर्चाकडे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांचे लक्ष वेधले आणि असे म्हटले की भारत आणि चीन सारख्या देशांना अशा सेवांचा फायदा होत आहे.
एका अमेरिकन वृत्तवाहिनीला दिलेल्या मुलाखतीत, नवारो यांनी आश्चर्य व्यक्त केले आणि म्हटले की अमेरिकन करदात्यांच्या पैशाचा वापर परदेशी बाजारपेठांसाठी का केला जात आहे हे समजणे कठीण आहे. त्यांनी प्रश्न केला की भारतासारखे देश अमेरिकेत बांधलेले आणि अमेरिकन संसाधने आणि विजेवर चालणारे चॅटजीपीटी सारख्या एआय प्लॅटफॉर्म आणि सेवा का वापरत आहेत आणि भारतासारखे देश त्यांचा वापर का करत आहेत? परिणामी, आर्थिक भार अमेरिकन नागरिकांवर टाकला जात आहे.
भारतात चॅटजीपीटीवरील बंदीमुळे पीटर नवारो समाधानी होतील का?
नवारोच्या मते, चॅटजीपीटी अमेरिकेच्या भूमीवर चालते, परंतु त्याचे प्रमुख वापरकर्ते भारत आणि चीनसारख्या देशांमध्ये आहेत. अशा परिस्थितीत, ते असा युक्तिवाद करतात की अमेरिकेने इतर देशांना फायदा होईल अशा करांच्या पैशातून सेवांना पाठिंबा देणे सुरू ठेवावे का याचा विचार करावा. त्यांनी म्हटले की अमेरिका गुंतवणूक करते, जोखीम घेते आणि या देशांना त्याचा फायदा होतो.
ट्रम्प नवारो यांनी भारताला लक्ष्य करण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. त्यांनी यापूर्वी व्यापाराच्या बाबतीत भारतावर विविध आरोप केले आहेत. नवारोने विष कधी ओकले आणि भारताने त्यासाठी किती किंमत मोजली याचा शोध घेऊया. नवारो यांनी वारंवार भारताला सार्वजनिकरित्या “टॅरिफ किंग” म्हणून संबोधले आहे, असा आरोप करत की भारत अमेरिकन वस्तूंवर जास्त आयात शुल्क लादतो.
त्यांनी भारताच्या व्यापार धोरणांना अन्याय्य आणि अमेरिकन कंपन्यांसाठी संरक्षणवादी म्हटले आहे. अमेरिकेकडून भारताला मिळालेली जीएसपी (जनरलाइज्ड सिस्टम ऑफ प्रेफरन्सेस) व्यापार सुविधा २०१९ मध्ये रद्द करण्यात आली. ट्रम्प प्रशासनातील नवारोसारख्या अधिकाऱ्यांच्या दबावामुळे हे घडल्याचे मानले जाते.
कोविड-१९ साथीच्या काळात, पीटर नवारो यांनी भारतीय औषध कंपन्यांवरील अवलंबित्वाबद्दल चिंता व्यक्त केली आणि पुरवठा साखळी अमेरिकेत हलवण्याचे आवाहन केले. अमेरिकेसोबतच्या व्यापारात भारत अन्याय्य फायदा घेत आहे, ज्यामुळे अमेरिकेचे नुकसान होत आहे, असा दावा नवारो यांनी केला.
पीटर नवारो यांनी भारतासह अनेक देशांवर स्टील आणि अॅल्युमिनियमवर अमेरिकेने लावलेल्या उच्च शुल्काचे समर्थन केले, ज्यामुळे भारताच्या निर्यातीवर परिणाम झाला. अनेक प्रसंगी, त्यांनी भारताला चीनच्या चौकटीत ठेवले आणि आशियाई देशांच्या व्यापार धोरणांचे वर्णन अमेरिकाविरोधी म्हणून केले. नवारो यांनी अमेरिका फर्स्ट धोरणांतर्गत कठोर कारवाईची आवश्यकता असलेल्या देशांमध्ये भारताची यादी देखील दिली.
