इस्लामाबाद2 तासांपूर्वी
- लिंक कॉपी करा
पाकिस्तान संसदेचे अध्यक्ष अयाज सादिक यांनी दावा केला आहे की, भारतीय परराष्ट्रमंत्री जयशंकर स्वतः त्यांच्याशी हस्तांदोलन करण्यासाठी आले होते. ही भेट 31 डिसेंबर रोजी ढाका येथे बांगलादेशच्या माजी पंतप्रधान खालिदा झिया यांच्या अंतिम निरोप समारंभादरम्यान झाली.
अयाज सादिक यांनी बुधवारी रात्री एका खासगी टीव्ही चॅनलला सांगितले,
ते स्वतः माझ्याकडे आले आणि ‘नमस्ते’ म्हणाले. मी उभा राहिलो, त्यांनी आपली ओळख करून दिली आणि हसत हसत हस्तांदोलन केले. जेव्हा मी माझी ओळख करून देणार होतो, तेव्हा ते म्हणाले, मी तुम्हाला ओळखतो, ओळखीची गरज नाही.
यावेळी नेपाळ, भूतान आणि मालदीवचे प्रतिनिधीही तेथे उपस्थित होते. भारत-पाकिस्तान दरम्यान मे महिन्यात झालेल्या ऑपरेशन सिंदूरनंतर असे पहिल्यांदाच घडले होते, जेव्हा दोन्ही देशांच्या मोठ्या नेत्यांनी आमनेसामने भेट घेतली आणि हस्तांदोलन केले. याच कारणामुळे या भेटीला राजकीयदृष्ट्या महत्त्वाचे मानले गेले.
हातमिळवणीचे फोटो पाकिस्तान आणि बांगलादेशच्या अधिकृत सोशल मीडिया खात्यांवरून शेअर करण्यात आले.
क्रिकेटच्या मैदानावर खेळाडूंनी हातमिळवणी केली नव्हती
या भेटीला महत्त्वाचे मानले जात आहे कारण गेल्या वर्षी सप्टेंबरमध्ये आशिया कपदरम्यान भारतीय क्रिकेट संघाने पाकिस्तानी खेळाडूंशी हातमिळवणी करण्यास नकार दिला होता. यावरून स्पष्ट दिसत होते की दोन्ही देशांमधील संबंध किती तणावपूर्ण झाले आहेत.
गेल्या वर्षी एप्रिलमध्ये काश्मीरमधील पहलगाम येथे झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यासाठी भारताने पाकिस्तानवर आरोप केले होते. सिंधू जल कराराला स्थगिती दिली होती. पाकिस्तानने हे आरोप फेटाळून लावले होते.
त्यानंतर मे महिन्यात भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात चार दिवस संघर्ष झाला होता. या संपूर्ण घडामोडीनंतर दोन्ही देशांचे संबंध खूपच ताणले गेले होते. अशा वातावरणात ढाका येथे झालेले हे हस्तांदोलन अनेकांना धक्कादायक वाटले.
पाकिस्तानने हस्तांदोलन न केल्याबद्दल भारतीय खेळाडूंची तक्रार नोंदवली होती.
दोन्ही देशांच्या संबंधात बदल होईल का?
अल जझीराच्या वृत्तानुसार, पाकिस्तानमधील अनेक तज्ञांनी याला नवीन वर्षापूर्वी संबंधांमध्ये थोडी नरमाई येण्याचे संकेत मानले. त्यांचे म्हणणे आहे की, किमान राजनैतिक स्तरावर सामान्य व्यवहाराची परतफेड आवश्यक आहे.
इस्लामाबादचे परराष्ट्र धोरण तज्ज्ञ मुस्तफा हैदर सय्यद यांनी अल जझीराशी बोलताना सांगितले की, नवीन वर्षाच्या सुरुवातीला जयशंकर आणि अयाज सादिक यांच्यातील ही चर्चा एक सकारात्मक पाऊल आहे. ते म्हणाले,
अधिकाऱ्यांनी एकमेकांचा आदर करावा आणि हस्तांदोलन करावे, किमान एवढे तरी व्हायलाच हवे. दुर्दैवाने भारत-पाक युद्धानंतर ही सामान्य शिष्टाचारही नाहीसा झाला होता.
मात्र, काही भारतीय तज्ञांचे मत आहे की याला जास्त महत्त्व देऊ नये. त्यांच्या मते, एकाच खोलीत उपस्थित असलेल्या दोन वरिष्ठ नेत्यांचे हस्तांदोलन हा सामान्य शिष्टाचारही असू शकतो.
तज्ञांच्या मते, मे 2025 च्या संघर्षानंतर निर्माण झालेली कटुता इतकी खोल आहे की संबंधात लवकर सुधारणा होणे कठीण आहे. सध्या दोन्ही देशांमधील अधिकृत संवाद जवळपास थांबलेला आहे.
माजी पाकिस्तानी राजदूत म्हणाले- हे सकारात्मक पाऊल
पाकिस्तानचे अमेरिकेतील माजी राजदूत सरदार मसूद खान यांनी याला एक सकारात्मक पाऊल म्हटले. ते म्हणाले,
भारताचे परराष्ट्रमंत्री पंतप्रधान आणि सत्ताधारी भारतीय जनता पक्षाच्या शीर्ष नेतृत्वाची परवानगी घेतल्याशिवाय पाकिस्तानच्या अध्यक्षांशी (स्पीकर) असे अचानक हात मिळवतील, याची कल्पनाही केली जाऊ शकत नाही.
त्यांनी आठवण करून दिली की, मे महिन्यात युद्धविरामाची घोषणा झाली, तेव्हा अमेरिकेने दोन्ही देशांना तटस्थ देशात चर्चा करण्यासाठी प्रोत्साहित केले होते. मात्र, भारताने तेव्हा हा प्रस्ताव फेटाळून लावला होता.
भारताचे म्हणणे आहे की, जोपर्यंत पाकिस्तान सीमेपलीकडील दहशतवाद्यांना भारतात हल्ले करण्यापासून थांबवत नाही, तोपर्यंत चर्चेला काही अर्थ नाही. भारत दशकांपासून पाकिस्तानवर दहशतवादाला पाठिंबा दिल्याचा आरोप करत आहे.
अलीकडच्या वर्षांत पाकिस्ताननेही भारतावर असेच आरोप केले आहेत. दोन्ही देश एकमेकांच्या आरोपांचा इन्कार करतात. मात्र, पाकिस्तानने कधीकधी हे मान्य केले आहे की, 2008 च्या मुंबई हल्ल्यांसारख्या काही मोठ्या हल्ल्यांचे आरोपी पाकिस्तानमधूनच आले होते.
