चहाला लेबल लावण्यासाठी FSSAI नियम: भारतात सरकारच्या अंतर्गत येणाऱ्या अन्न सुरक्षा नियामकाने (FSSAI) चहासंदर्भात एक नवा आदेश जारी केला आहे. कंपन्यांना कॅमेलिया सायनेन्सिस वनस्पतीपासून बनवलेल्या नसलेल्या पेयांसाठी ‘चहा’ हा शब्द वापरणे थांबवण्याचे निर्देश दिले आहेत. या निर्णयामुळे सध्या झपाट्याने वाढत असलेल्या हर्बल वेलनेस क्षेत्राच्या ब्रँडिंगला धोका निर्माण करणारे आहे. कॅमेलिया सायनेन्सिस वनस्पतीपासून प्राप्त झालेल्या पेयांनाच ‘चहा’ म्हणून लेबल केले जाऊ शकते, जसे की ब्लॅक टी, ग्रीन टी, कांग्रा टी किंवा इन्स्टंट टी! हर्बल इन्फ्यूजन, फ्लॉवर-आधारित किंवा इतर वनस्पती-आधारित पेये जसे की कॅमोमाइल, पेपरमिंट किंवा आले यांना ‘चहा’ म्हणून ब्रँड करणे बंद करावे लागेल. असं करणं मिसब्रँडिंग मानले जाईल. हल्ली सरसकट सगळ्यांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या ‘चहा’ ऐवजी अशा गोष्टींसाठी ‘हर्बल इन्फ्यूजन’ किंवा तत्सम नावाने वर्गीकृत करावे असे आदेश देण्यात आलेत.
…तोपर्यंत त्याला चहा म्हणता येणार नाही
24 डिसेंबर रोजीच्या सूचनेत, भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरणाने (FSSAI) इशारा दिला आहे की हर्बल किंवा फुलांवर आधारित इन्फ्युजनला ‘चहा’ म्हणून लेबल करणे चुकीचे ब्रँडिंग आहे. या आदेशात ‘रुइबोस टी’, ‘हर्बल टी’,आणि ‘फ्लॉवर टी’ सारख्या सामान्य बाजारपेठेत लोकप्रीय झालेल्या शब्दांवर बंदी घालण्यात आली आहे. जोपर्यंत उत्पादनात जागतिक मानकांनुसार परिभाषित केलेल्या विशिष्ट सदाहरित कॅमेलिया सायनेन्सिस झुडपांची पाने नसतील तोपर्यंत त्याला चहा म्हणता येणार नाही.
‘टी’ हा शब्द वापरणे थांबवावे
कॅमेलिया सायनेन्सिस वनस्पतीपासून बनवलेल्या पेयांसाठी चहा हा प्रत्यय वापरला जाईल. कॅमोमाइल, हिबिस्कस आणि पेपरमिंट इन्फ्युजनमध्ये चहा हा प्रत्यय वापरता येणार नाही. याचा अर्थ असा की कंपन्यांनी हर्बल इन्फ्यूजन, वनस्पती-आधारित मिश्रणे किंवा इतर चहाशी संबंधित नसलेली उत्पादने जसे की कॅमोमाइल, पेपरमिंट किंवा आले मिश्रीत घटक असतील तर त्यासाठी ‘टी’ हा शब्द वापरणे थांबवावे लागेल. या पदार्थांना प्रोप्रायटरी फूड्स किंवा हर्बल बेव्हरेजेस म्हणून वर्गीकृत करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
याचा काय परिणाम होणार?
जगातील दुसऱ्या क्रमांकाच्या सर्वात मोठा चहा उत्पादक असलेल्या भारतात हे पाऊल मिसब्रँडिंग रोखण्यासाठी महत्त्वाचं ठरणार आहे. या निर्णामुळे पारंपरिक चहा उत्पादनांना फायदा होणार आहे. भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरणाने व्यवसायांना लेबल अपडेट करण्यासाठी वेळ दिला आहे. या नव्या नियमामुळे यामुळे रीब्रँडिंग प्रयत्न होऊ शकतात आणि त्याचा विक्रीवर परिणाम होऊ शकतो. अब्जावधी मूल्याच्या आणि हेल्थ ट्रेंडमुळे विस्तारित होत असलेल्या क्षेत्राला नव्या नियमामुळे थोडाफार धक्का बसेल असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. उदाहरण सांगयचं झालं त, ‘हर्बल टी’ ला ‘हर्बल इन्फ्यूजन’ असं म्हणावं लागेल. हे नवे नियम भारतातील चहा उद्योगाला मजबूत करण्यासाठी आणि जागतिक मानकांशी जुळवून घेण्यासाठी आहेत.
