अमेरिकेत डोनाल्ड ट्रम्प दुसऱ्यांदा राष्ट्राध्यक्ष झाल्यानंतर त्यांच्या टीमने मोठ्या प्रमाणावर निधी गोळा केला आहे. न्यूयॉर्क टाइम्सच्या तपासणीत समोर आले आहे की, निवडणुकीनंतर ट्रम्प आणि त्यांच्या जवळच्या लोकांनी विविध निधी आणि योजनांसाठी सुमारे 2 अब्ज डॉलर (18 हजार कोटी रुपये) जमा केले. ही रक्कम त्यांच्या निवडणूक प्रचारासाठी गोळा केलेल्या निधीपेक्षाही जास्त आहे.

या तपासणीनुसार, टाइम्सने सरकारी कागदपत्रे, निधीचे रेकॉर्ड आणि अनेक लोकांशी बोलून शोधून काढले की, किमान 346 मोठे देणगीदार असे आहेत, ज्यापैकी प्रत्येकाने 2.5 लाख डॉलर किंवा त्याहून अधिक देणगी दिली.

या लोकांकडूनच सुमारे 50 कोटी डॉलरपेक्षा जास्त रक्कम आली. यापैकी सुमारे 200 देणगीदार असे आहेत, ज्यांना किंवा ज्यांच्या व्यवसायांना ट्रम्प सरकारच्या निर्णयांचा फायदा झाला. यात सुंदर पिचाई आणि सत्या नडेला यांसारख्या 6 भारतीय वंशाच्या व्यावसायिकांचा समावेश आहे.

या फायद्यांमध्ये अनेक गोष्टींचा समावेश आहे. कोणाला राष्ट्रपतींकडून माफी मिळाली, कोणाविरुद्ध सुरू असलेले खटले संपले, एखाद्या कंपनीला मोठे सरकारी कंत्राट मिळाले तर कोणाला थेट व्हाईट हाऊसपर्यंत पोहोच मिळाली किंवा सरकारमध्ये मोठे पद देण्यात आले.

मात्र, अहवालात असेही म्हटले आहे की, कोणी पैसे दिले आणि त्या बदल्यात थेट फायदा मिळाला हे सिद्ध करणे कठीण आहे, परंतु, पैसे आणि फायद्यांचे हे नाते प्रश्नचिन्ह निर्माण करते हे निश्चित आहे.

आता जाणून घ्या, ट्रम्पच्या टीमने निधी कसा गोळा केला

ट्रम्पच्या टीमने पैसे गोळा करण्यासाठी अनेक वेगवेगळे मार्ग तयार केले. यापैकी सर्वात मोठा आहे MAGA (मेक अमेरिका ग्रेट अगेन) Inc., जो एक सुपर PAC आहे. PAC ही एक अशी संस्था असते, जी राजकारणासाठी पैसे गोळा करते आणि त्या पैशातून एखाद्या उमेदवाराला किंवा पक्षाला पाठिंबा देते.

याने नोव्हेंबर 2024 ते जून 2025 दरम्यान सुमारे 200 दशलक्ष डॉलर्स गोळा केले. याशिवाय, ट्रम्पच्या शपथविधी समारंभासाठी स्थापन केलेल्या समितीने सुमारे 240 दशलक्ष डॉलर्स गोळा केले, जे अमेरिकेच्या इतिहासातील सर्वाधिक आहे.

इतकंच नाही, तर व्हाईट हाऊसमध्ये एक शानदार बॉलरूम बनवण्यासाठीही निधी गोळा केला जात आहे. ट्रम्प यांचे म्हणणे आहे की यासाठी सुमारे 350 दशलक्ष डॉलर्स जमा झाले आहेत, जरी टाइम्सला सुमारे 100 दशलक्ष डॉलर्सच्या देणगीदारांची पुष्टी मिळाली आहे. हा पैसा ‘ट्रस्ट फॉर द नॅशनल मॉल’ नावाच्या संस्थेद्वारे घेतला जात आहे.

देणगीदारांची नावे उघड करणे आवश्यक नाही

याव्यतिरिक्त, अमेरिकेच्या स्वातंत्र्याला 250 वर्षे पूर्ण झाल्यानिमित्त होणाऱ्या कार्यक्रमांसाठी स्थापन झालेल्या ‘अमेरिका250’ या संस्थेसाठी, व्हाईट हाऊस हिस्टोरिकल असोसिएशनसाठी आणि ‘सिक्युरिंग अमेरिकन ग्रेटनेस’ या राजकीय गटासाठीही निधी गोळा करण्यात आला.

यापैकी अनेक ठिकाणी देणगीदारांची नावे सार्वजनिक करणे आवश्यक नाही, त्यामुळे संपूर्ण प्रणाली बऱ्याच अंशी गोपनीय राहिली आहे.

अहवालानुसार, ट्रम्प स्वतः कोण किती पैसे देत आहे यावर लक्ष ठेवतात. त्यांच्या निधी संकलन प्रमुख मेरिडिथ ओ’रूर्क त्यांना नियमित माहिती देतात. अनेक लॉबिस्ट त्यांच्या क्लायंट्सना सल्ला देतात की, जर ट्रम्पचे लक्ष आणि पोहोच हवी असेल, तर या संघटनांना देणगी देणे फायदेशीर ठरू शकते.

देणगीच्या बदल्यात कोणी राजदूत बनले, तर कोणाला करार मिळाले

अहवालात म्हटले आहे की, एका महिलेने MAGA Inc. ला 25 लाख डॉलर दिले आणि काही महिन्यांनंतर तिच्या वडिलांना न्याय विभागाकडून लाचखोरीच्या प्रकरणात खूप कमी शिक्षा झाली.

त्याचप्रमाणे, पार्सन्स या अभियांत्रिकी कंपनीने बॉलरूम प्रकल्पासाठी 25 लाख डॉलर दिले आणि ती ट्रम्पच्या गोल्डन डोम मिसाईल डिफेन्स सिस्टिमसारख्या अब्जावधी डॉलरच्या सरकारी कंत्राटांच्या शर्यतीत आहे.

व्हिडिओ गेम कंपनी रोब्लॉक्सच्या सीईओनेही मोठी देणगी दिली आणि ट्रम्पच्या एआय (AI) संबंधित धोरणांचे कौतुक केले. एका दांपत्याने शपथविधी समारंभ आणि MAGA Inc. ला मिळून सुमारे 15 लाख डॉलरपेक्षा जास्त दिले आणि नंतर त्यांच्या मुलाला फिनलंडमध्ये अमेरिकेचा राजदूत बनवण्यात आले.

टेक कंपनी पॅलेंटिरने बॉलरूमसाठी 1 कोटी डॉलर आणि ‘अमेरिका250’ ला 50 लाख डॉलर दिले. यानंतर, तिला ट्रम्प सरकारकडून शेकडो दशलक्ष डॉलरचे सरकारी कंत्राट मिळाले, ज्यात इमिग्रेशन विभागासाठी सॉफ्टवेअर बनवणे देखील समाविष्ट होते. मात्र, कंपनीचे म्हणणे आहे की हे सर्व देणगीमुळे झाले नाही.

ट्रम्प यांनी स्वतः देणगीदाराचे व्हाईट हाऊसमध्ये कौतुक केले

कॅसिनो व्यावसायिक मिरियम ॲडेलसनच्या फाउंडेशनने बॉलरूमसाठी सुमारे 2.5 कोटी डॉलर देण्याचे वचन दिले. ट्रम्प यांनी व्हाईट हाऊसमध्ये स्वतः त्यांचे कौतुक केले आणि सांगितले की त्यांनी त्यांच्या निवडणूक प्रचारात यापूर्वीही खूप पैसे दिले आहेत.

संरक्षण कंपन्या लॉकहीड मार्टिन आणि बोइंगनेही शपथविधी समारंभ आणि इतर प्रकल्पांसाठी लाखो डॉलर दिले. यानंतर, त्यांना फायटर जेट आणि संरक्षणाशी संबंधित मोठ्या सरकारी निर्णयांचा फायदा झाला.

काही प्रकरणांमध्ये ट्रम्प यांनी देणगीदार किंवा त्यांच्याशी संबंधित लोकांना राष्ट्रपतींची माफी दिली. एका इव्हेंट कंपनीच्या मालकाला, ज्या कंपनीने देणगी दिली होती, नंतर ट्रम्प यांनी माफ केले. त्याचप्रमाणे, MAGA Inc. ला 10 लाख डॉलर देणाऱ्या महिलेच्या मुलाला कर गुन्हेगारीच्या प्रकरणात माफी मिळाली.

क्रिप्टोकरन्सी कंपन्यांनीही ट्रम्प समर्थित गटांना लाखो डॉलर्स दिले. यानंतर सरकारने त्यांच्याविरुद्ध सुरू असलेले अनेक खटले आणि चौकशा बंद केल्या आणि क्रिप्टोच्या बाजूने धोरणे स्वीकारली. तेल, वायू आणि कोळसा कंपन्यांनीही कोट्यवधी डॉलर्स दिले आणि त्या बदल्यात पर्यावरण नियमांमध्ये शिथिलता आणि ड्रिलिंगची परवानगी मिळाली.

अनेक व्यावसायिक ट्रम्प यांच्यासोबत परदेश दौऱ्यावर गेले

किमान 100 मोठे देणगीदार असे आहेत जे ट्रम्प यांच्यासोबत व्हाईट हाऊसमध्ये खाजगी डिनरमध्ये सहभागी झाले, परदेश दौऱ्यांवर गेले आणि राष्ट्रपतींना थेट भेटले. अनेकदा सरकारकडून त्यांना सोशल मीडिया आणि प्रेस रिलीजमध्ये कौतुकासह दाखवण्यात आले.

व्हाईट हाऊसने हे सर्व आरोप फेटाळून लावत म्हटले आहे की, ट्रम्प यांचा उद्देश केवळ देशाचे भले करणे आहे आणि देणगीदारांकडे संशयाच्या नजरेने पाहू नये.

अहवालात असेही म्हटले आहे की, अनेक व्यावसायिक आणि देणगीदार घाबरतात की, जर त्यांनी पैसे दिले नाहीत तर राष्ट्रपती नाराज होऊ शकतात. त्यामुळे काही लोक देणगीला एक प्रकारची सुरक्षा देखील मानतात.

ट्रम्प यांची टीम आणखी निधी गोळा करण्याच्या तयारीत

ट्रम्प यांची टीम पुढेही निधी गोळा करण्याच्या तयारीत आहे. येत्या काही महिन्यांत पुन्हा मोठे डिनर आयोजित केले जातील, जिथे लाखो डॉलर्स देणाऱ्यांना ट्रम्प यांना भेटण्याची संधी मिळेल. त्यांच्या राष्ट्रपती लायब्ररीसाठी सुमारे 950 दशलक्ष डॉलर्स गोळा करण्याची योजना आहे.

याशिवाय, ‘फ्रीडम 250’ नावाचे नवीन अभियान सुरू करण्यात आले आहे, ज्यामध्ये अमेरिकेच्या स्वातंत्र्याला 250 वर्षे पूर्ण झाल्यानिमित्त मोठे कार्यक्रम आणि स्मारके बांधण्यासाठी निधी गोळा केला जाईल.

एकंदरीत, न्यूयॉर्क टाइम्सचा हा अहवाल सांगतो की ट्रम्प यांच्या दुसऱ्या कार्यकाळात निधी गोळा करण्याची पद्धत आणि प्रमाण दोन्हीही विलक्षण आहेत. जरी थेट लाचखोरीचा पुरावा नसला तरी, यामुळे अमेरिकन राजकारणात पारदर्शकता आणि नैतिकतेवर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.