इंडियास सर्वात मोठा आयकर छापा: भारतात आयकर विभागाच्या अनेक कारवाया जगभरात चर्चेत राहिल्या आहेत. यापैकी एका छाप्याने मात्र सर्वाधिक खळबळ माजवली. 120 तासांपेक्षा जास्त काळ चाललेल्या या कारवाईत 195 कोटी रुपयांची रोख रक्कम, 23 किलो शुद्ध सोने आणि 600 किलो चंदन तेल जप्त झाले. हे दृश्य पाहून विभागीय अधिकारीही चक्रावले. नोटा मोजताना कर्मचाऱ्यांच्या कपाळावरुन घामाचे थेंब पडू लागले. ही घटना 2021 मध्ये घडली आणि ती देशातील सर्वांत मोठ्या आयकर छाप्यांपैकी एक म्हणून नोंदली गेली. या कारवाईमुळे करचुकवेगिरीचे पडसूत्र उघड झाले.
काय आहे नेमकी घटना?
आयकर आणि जीएसटी गुप्तहेर विभागाच्या संयुक्त पथकाने 22 डिसेंबर 2021 रोजी उत्तर प्रदेशातील कानपूर आणि कन्नौज येथे छापा टाकला. हा तपास पाच दिवसांपेक्षा जास्त म्हणजे 120 तास चालला. परफ्यूम उद्योगातील व्यापारी पीयूष जैन यांच्या व्यवसायिक आणि निवासस्थानावर ही कारवाई केंद्रित होती. जैन हे कन्नौजमधील इत्र व्यापारी असले तरी कानपूरमध्ये राहत होते. या छाप्याने त्यांच्या 40 कंपन्यांचे जाळे उघड झाले, ज्यात मध्य पूर्वेकडील दोन कंपन्यांचाही समावेश होता.
रोख रकमेचा डोंगर
कानपूर येथील जैनांच्या लपेटठिकाणातून 177.45 कोटी रुपयांची रोख रक्कम सापडली, जी लॉकर आणि तळघरात लपवलेली होती. कन्नौज येथील वडिलोपार्जित घरातून अतिरिक्त 19 कोटी रुपये जप्त झाले. एकूण 196 कोटींहून अधिकची ही रक्कम सीबीआयसीच्या इतिहासातील सर्वाधिक जप्ती ठरली. नोटा मोजण्यासाठी विशेष यंत्रे आणि कर्मचारी आणावे लागले, ज्यामुळे ही प्रक्रिया वेळखाऊ ठरली.
सोन्याची शुद्धता आणि मूल्य
छाप्यात 23 किलो परदेशी सोने जप्त झाले, ज्याची शुद्धता प्रयोगशाळ चाचणीत 99.86 टक्के आढळली. हे सोने दुबईसारख्या ठिकाणांशी जोडलेले असल्याचे उघड झाले. याशिवाय, पान मसाला आणि गुटख्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या परफ्यूमरी कंपाउंडसाठी कच्चा मालही सापडला.
चंदन तेल आणि मालमत्तेचे रहस्य
कन्नौज येथील तळघरात लपवलेले 600 किलो चंदन तेल जप्त झाले, ज्याची बाजार किंमत सुमारे 6 कोटी रुपये होती. याशिवाय, 16 मालमत्तांच्या कागदपत्रे मिळाली, ज्यात कानपूर (4), कन्नौज (7), मुंबई (2), दिल्ली (1) आणि दुबईतील गुंतवणुकीचा समावेश होता.शेल कंपन्यांच्या माध्यमातून कर्ज घेतल्याचे यात उघड झाले.
छाप्यानंतर पुढे काय झालं?
छाप्यानंतर पीयूष जैन यांना 50 तासांच्या चौकशीत करचुकवेगिरीचे पुरावे आढळल्याने जीएसटी कायद्यांतर्गत अटक करण्यात आली. त्यांना 14 दिवसांची न्यायिक कोठडी झाली. जैनांनी 52 कोटी रुपयांचा दंड भरून उर्वरित रक्कम परत मागितली, पण वाद चिघळला. उत्तर प्रदेशातील निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर भाजप आणि समाजवादी पक्ष यांच्यात आरोप-प्रत्यारोप सुरू झाले, ज्यामुळे हा छापा राजकीय मुद्दा बनला.
FAQ
प्रश्न: पीयूष जैन यांच्या घरी टाकलेल्या आयकर छाप्यात काय जप्त करण्यात आले?
उत्तर: २०२१ मध्ये उत्तर प्रदेशातील कानपूर आणि कन्नौज येथे टाकलेल्या छाप्यात १९६ कोटींहून अधिक रोख रक्कम (कानपूरमधून १७७.४५ कोटी आणि कन्नौजमधून १९ कोटी), २३ किलो परदेशी सोने (९९.८६% शुद्ध), ६०० किलो चंदन तेल (मूल्य ६ कोटी रुपये) आणि १६ मालमत्तांचे कागदपत्रे जप्त झाली. यामध्ये कानपूर, कन्नौज, मुंबई, दिल्ली आणि दुबईतील मालमत्तांचा समावेश होता.
प्रश्न: हा छापा किती काळ चालला आणि तो का खास मानला जातो?
उत्तर: हा छापा १२० तासांहून अधिक काळ (सुमारे ५ दिवस) चालला, जो आयकर आणि जीएसटी गुप्तहेर विभागाच्या संयुक्त कारवाईचा भाग होता. जप्त केलेली १९६ कोटींहून अधिक रोख रक्कम, २३ किलो सोने आणि चंदन तेल यामुळे हा छापा भारतातील सर्वात मोठ्या छाप्यांपैकी एक मानला जातो. नोटा मोजण्यासाठी विशेष यंत्रे आणि कर्मचारी लागले, ज्यामुळे ही कारवाई अभूतपूर्व ठरली.
प्रश्न: छाप्यानंतर पीयूष जैन यांच्यावर काय कारवाई झाली?
उत्तर: छाप्यानंतर ५० तासांच्या चौकशीत करचुकवेगिरीचे पुरावे आढळल्याने पीयूष जैन यांना केंद्रीय वस्तू आणि सेवा कर (जीएसटी) कायद्यांतर्गत अटक करण्यात आली. त्यांना १४ दिवसांची न्यायिक कोठडी सुनावण्यात आली. जैन यांनी ५२ कोटी रुपयांचा दंड भरला, परंतु या प्रकरणाने राजकीय वादाला तोंड फोडले, विशेषत: उत्तर प्रदेश निवडणुकीच्या काळात.
