सोनम वांगचुक यांच्या सुटकेसाठी दाखल केलेल्या याचिकेवर सर्वोच्च न्यायालय ६ ऑक्टोबर रोजी सुनावणी करणार आहे. न्यायमूर्ती अरविंद कुमार आणि एनव्ही अंजारिया यांचे खंडपीठ या प्रकरणाची सुनावणी करणार आहे.

सोनम वांगचुक यांच्या पत्नी गीतांजली जे. अंगमो यांनी २ ऑक्टोबर रोजी सर्वोच्च न्यायालयात धाव घेतली. गीतांजली यांनी संविधानाच्या कलम ३२ अंतर्गत हेबियस कॉर्पस याचिका दाखल केली आणि दावा केला की, त्यांच्या पतीची अटक बेकायदेशीर आहे.

२४ सप्टेंबर रोजी लेहमध्ये हिंसाचार भडकवल्याच्या आरोपाखाली राष्ट्रीय सुरक्षा कायद्याअंतर्गत (एनएसए) २६ सप्टेंबर रोजी जोधपूर तुरुंगात असलेल्या वांगचुक यांना अटक करण्यात आली होती. या हिंसाचारात चार जणांचा मृत्यू झाला होता.

सोनम व्यतिरिक्त, लेहमधील स्थानिक तुरुंगात ठेवण्यात आलेल्या ५६ पैकी २६ निदर्शकांना २ ऑक्टोबर रोजी सोडण्यात आले. त्यांच्यावर गंभीर आरोप नव्हते. तीस जण अजूनही तुरुंगात आहेत.

वांगचुक यांच्या पत्नी म्हणाल्या – एक आठवडा उलटून गेला, पण अटकेच्या आदेशाची प्रत मिळालेली नाही.

२ ऑक्टोबर रोजी गीतांजली यांनी X वरील एका पोस्टमध्ये लिहिले की, “७ दिवसांनंतरही, मला सोनम यांच्या तब्येतीची, प्रकृतीची किंवा त्यांच्या ताब्यात घेण्याच्या कारणांबद्दल कोणतीही माहिती नाही.” गीतांजली यांनी वांगचुकविरुद्ध NSA लागू करण्याच्या निर्णयावरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.

अंगमो यांनी म्हटले होते की, त्यांना अद्याप नजरकैदेच्या आदेशाची प्रत मिळाली नाही, जे नियमांचे उल्लंघन आहे. वकील सर्वम रितम खरे यांच्यामार्फत दाखल केलेल्या याचिकेत अंगमो यांनी वांगचुक यांच्या नजरकैदेला आव्हान दिले.

हेबियस कॉर्पस म्हणजे काय?

हेबियस कॉर्पस हा लॅटिन शब्द आहे, ज्याचा अर्थ “शरीर समोर आणणे.” याचा अर्थ असा की जर एखाद्या व्यक्तीला बेकायदेशीरपणे अटक केली गेली किंवा ताब्यात घेतले गेले तर न्यायालय त्या व्यक्तीला ताबडतोब न्यायालयात हजर करण्याचे आदेश देऊ शकते.

• 
• 
• 
• 
• 
• 

भारतीय संविधानाच्या कलम ३२ आणि २२६ अंतर्गत प्रत्येक नागरिकाला हा अधिकार देण्यात आला आहे. कोणतीही व्यक्ती, किंवा त्यांचे कुटुंब किंवा मित्र, उच्च न्यायालयात किंवा सर्वोच्च न्यायालयात हेबियस कॉर्पस रिट दाखल करू शकतात. आदेशानंतर, पोलिसांनी सर्व माहिती न्यायालयात सादर करावी.

वांगचुक यांना २६ सप्टेंबर रोजी लडाख येथून अटक करण्यात आली आणि राजस्थानमधील जोधपूर तुरुंगात आणण्यात आले.

गीतांजली यांचा आरोप आहे की तिचा पाठलाग केला जात आहे.

अंगमो यांनी एएनआयला सांगितले होते की, “दिल्लीत सर्वत्र माझा पाठलाग केला जात आहे. मी जिथे जातो तिथे एक गाडी माझ्या मागे येते. आमच्या एका सहकाऱ्याला ताब्यात घेण्यात आले आहे. त्याला मारहाण केली जात आहे आणि मानसिक आणि शारीरिक छळ केला जात आहे.”

अंगमो यांनी पंतप्रधान, राष्ट्रपती आणि गृहमंत्र्यांना पत्रे लिहिली आहेत.

अंगमो यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू, गृहमंत्री अमित शहा, लडाखचे उपराज्यपाल कविंदर गुप्ता, कायदा मंत्री अर्जुन राम मेघवाल आणि लेह जिल्हाधिकाऱ्यांना पत्रे लिहिली, ज्याची प्रत त्यांनी एक्स वर शेअर केली.

वांगचुक यांना गप्प करण्यासाठी गेल्या महिन्यापासून जादूटोण्याचा प्रयत्न सुरू असल्याचा आरोप अंगमो यांनी केला आहे. अंगमो म्हणाले की, वांगचुक कधीही कोणासाठीही धोका ठरू शकत नाही, स्वतःच्या राष्ट्रासाठी तर दूरच.

सोनम यांच्या अटकेनंतर त्यांच्या पत्नीच्या ३ प्रतिक्रिया…

• २ ऑक्टोबर: X वर लिहिले – भारत खरोखरच स्वतंत्र आहे का? १८५७ मध्ये, २४,००० ब्रिटिशांनी राणीच्या आदेशानुसार १.३५ लाख भारतीय सैनिकांचा वापर करून ३० कोटी भारतीयांवर अत्याचार केले. आज, गृह मंत्रालयाच्या आदेशानुसार, डझनभर प्रशासक २४०० लडाखी पोलिसांचा गैरवापर करून ३ लाख लडाखींवर अत्याचार आणि छळ करत आहेत.
• १ ऑक्टोबर: राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांना पत्र लिहिले. राष्ट्रपतींनी स्वतः आदिवासी असल्याने लडाखच्या लोकांच्या भावना समजून घेतल्या पाहिजेत. हे पत्र पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि गृहमंत्री अमित शहा यांनाही पाठवण्यात आले. अंगमो यांनी सोनम वांगचुक यांच्या बिनशर्त सुटकेची मागणी केली.
• २८ सप्टेंबर: पीटीआय या वृत्तसंस्थेला सांगितले की, “वांगचुक यांनी नेहमीच गांधीवादी पद्धतीने निदर्शने केली आहेत. २४ सप्टेंबर रोजी झालेल्या हिंसाचारासाठी सीआरपीएफ जबाबदार आहे. सोनम यांच्या पाकिस्तान भेटी हवामान बदलाशी संबंधित होत्या. आम्ही संयुक्त राष्ट्रांच्या परिषदेत गेलो होतो. आम्हाला हिमालयीन हिमनद्यांच्या पाण्यात भारत किंवा पाकिस्तान दिसत नाही.”