रशियामधील भारतीयांना नोकरीः रशियातील विद्यापीठांमध्ये हिंदी भाषेची लोकप्रियता झपाट्याने वाढत असल्याने, विज्ञान व उच्च शिक्षण विभागाचे उपमंत्री कॉन्स्टंटिन मोगिलेवस्की यांनी यावर भर दिला. भारत जगातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला देश झाल्याने हिंदीचा वापर वाढला आहे. रशियन बातम्या एजन्सी तासला दिलेल्या मुलाखतीत मोगिलेवस्की म्हणाले, “आम्हाला जास्तीत जास्त विद्यार्थ्यांनी हिंदी शिकावी अशी अपेक्षा आहे. भारतीय दैनंदिन जीवनात इंग्रजीऐवजी हिंदीचा प्राधान्याने वापर होत असल्याने याचा फायदा घेणे आवश्यक आहे.” हिंदी शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांची संख्या वाढत असून, हिंदी बोलणारे गट दोन ते तीन पट वाढले असल्याचेही ते म्हणाले.
कोणत्या विद्यापीठांमध्ये हिंदी शिकवली जाते?
मॉस्कोतील संस्थांपुरती मर्यादित नसून, सेंट पीटर्सबर्ग व कझान येथील विद्यापीठांमध्येही हिंदीचा अभ्यासक्रम आहे. मॉस्को स्टेट इंटरनॅशनल रिलेशन्स इन्स्टिट्यूट (एमजीआयएमओ), मॉस्को स्टेट युनिव्हर्सिटी व मॉस्को स्टेट लिंग्विस्टिक युनिव्हर्सिटी यांसारख्या ठिकाणी हिंदी शिकवली जाते. येथे प्रवेश अर्ज दोन ते तीन पट वाढले आहेत. तसेच, रशियन स्टेट युनिव्हर्सिटी फॉर ह्युमॅनिटीज (आरएसयूएच) मध्येही हिंदीचा कोर्स उपलब्ध आहे. हे बदल भारत-रशिया संबंध मजबूत करत आहेत.
रूस भारतीयांसाठी लोकप्रिय
रूस भारतीयांसाठी लोकप्रिय ठिकाण ठरले असून, व्यापार व शिक्षणासाठी लाखो भारतीय येतात. भारतीय दूतावासानुसार, रशियात 14 हजारांहून अधिक भारतीय वास्तव्य करतात, ज्यात 500 व्यावसायिक (200 मॉस्कोत) व हजारो एमबीबीएस विद्यार्थी समाविष्ट आहेत. हे सर्व हिंदीचा दैनिक वापर करतात, ज्यामुळे स्थानिक रशियन हिंदी शिकण्यास उत्सुक झाले आहेत. भू-राजकीय आव्हानांमध्याही दोन्ही देश एकत्र आहेत. राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन डिसेंबरमध्ये भारत भेट देणार असून, चीनमधील एससीओ परिषदेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदींशी त्यांची चर्चा झाली.
रशियात 10 लाख भारतीयांना रोजगार
रशियात कामगारांची तूट निर्माण झाल्याने सरकार 10 लाख भारतीयांना रोजगार देणार आहे. कंस्ट्रक्शन, उत्पादन व इलेक्ट्रॉनिक्स क्षेत्रात भारतीयांना प्राधान्य मिळेल. रशियन कंपन्या भारतीय कामगारांना आकर्षित करत आहेत. भारतीय राजदूत विनय कुमार यांनी नमूद केले की, भारतीयांच्या वाढत्या येण्याने दूतावासातील कामकाज वाढले आहे. हे नवीन रोजगार केंद्र म्हणून रूस उदयास आले आहे.
भारत-रशिया संबंधांचे भविष्य काय?
हिंदी शिकण्याची ही लहर भारत-रशिया मैत्रीचे प्रतीक आहे. दोन्ही देशांना जागतिक आव्हानांना सामोरे जावे लागत असले तरी सहकार्य वाढत आहे. रशियन विद्यापीठे हिंदीवर भर देऊन सांस्कृतिक देवाणघेवाण वाढवत आहेत. पुतिनांची भारत भेट व SCO चर्चा यावरून संबंध अधिक दृढ होत असल्याचे दिसते. भारतीय कामगार व विद्यार्थ्यांसाठी रूस आकर्षक ठरत असून, द्विपक्षीय व्यापार व शिक्षणात नवीन क्षितिज उघडतील.
FAQ
रशियातील विद्यापीठांमध्ये हिंदी शिकवली जाणारी यादी कोणती आहे?
मॉस्को स्टेट इंटरनॅशनल रिलेशन्स इन्स्टिट्यूट (एमजीआयएमओ), मॉस्को स्टेट युनिव्हर्सिटी, मॉस्को स्टेट लिंग्विस्टिक युनिव्हर्सिटी, रशियन स्टेट युनिव्हर्सिटी फॉर ह्युमॅनिटीज (आरएसयूएच), सेंट पीटर्सबर्ग स्टेट युनिव्हर्सिटी आणि कझान फेडरल युनिव्हर्सिटी यांसारख्या संस्थांमध्ये हिंदीचा अभ्यासक्रम उपलब्ध आहे. येथे प्रवेश अर्ज दोन ते तीन पट वाढले आहेत.
रशियातील उपमंत्री कॉन्स्टंटिन मोगिलेवस्की यांनी हिंदी शिकण्याबाबत काय म्हटलं आहे?
विज्ञान व उच्च शिक्षण विभागाचे उपमंत्री कॉन्स्टंटिन मोगिलेवस्की यांनी रशियन बातम्या एजन्सी तासला दिलेल्या मुलाखतीत म्हटलं की, “आम्हाला जास्तीत जास्त विद्यार्थ्यांनी हिंदी शिकावी अशी अपेक्षा आहे. भारत जगातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला देश असल्याने दैनंदिन जीवनात इंग्रजीऐवजी हिंदीचा वापर वाढत असल्याने याचा फायदा घेणे आवश्यक आहे.” हिंदी शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांची संख्या आणि बोलणारे गट दोन ते तीन पट वाढले आहेत.
रशियात भारतीयांना रोजगाराच्या संधी कशा आहेत?
रशियात कामगारांची तूट असल्याने सरकार १० लाख भारतीयांना कंस्ट्रक्शन, उत्पादन आणि इलेक्ट्रॉनिक्स क्षेत्रात रोजगार देणार आहे. युराल चैंबर ऑफ कॉमर्सनुसार, २०२५ च्या अखेरीस हे उद्दिष्ट साध्य होईल, ज्यात स्वेर्दलोवस्क क्षेत्राचा समावेश आहे. भारतीय राजदूत विनय कुमार यांनी सांगितल्याप्रमाणे, यामुळे दूतावासातील काम वाढले आहे, परंतु रशियन श्रम मंत्रालयाने याला स्पष्टपणे खंडन केले आहे.
