भारतातील सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांबद्दल मनोरंजक तथ्ये: भारतातील बँकिंग क्षेत्र कात टाकणार असल्याची चिन्हं दिसत आहेत. जागतिक पातळीवर स्पर्धा करू शकतील अशा मोठ्या तीन ते चार मोठ्या कर्जदाता बँका निर्माण करण्याचा भारत सरकारचा प्रयत्न असून, त्यासाठी सार्वजनिक क्षेत्रातील 12 बँकांच्या विलीनीकरणाची आणखी एक फेरी राबविण्याचा विचार सुरू असल्याची माहिती समोर येत आहे. सरकारमधील उच्चस्तरीय सूत्रांनी ही माहिती दिली आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार पुढील तीन आठवड्यांमध्ये म्हणजेच सप्टेंबर महिना संपण्याआधी होणाऱ्या बैठकीमध्ये या विषयावर चर्चा होणार असल्याचे समजते. मात्र भारतात कोणत्या सार्वजनिक बँका आहेत? या बँकांमध्ये सरकारची हिस्सेदारी किती आहे? हे अनेकांना ठाऊक नाही. त्याबद्दलच जाणून घेऊयात…

…अन् सार्वजनिक बँकांची संख्या अर्ध्याहून अधिक कमी झाली

मोदी सरकारने 2020 मध्ये विलीनीकरणासंदर्भातील पहिल्यांदा मोठा निर्णय घेतलेला. या फेरीमध्ये देशातील 27 बँकांचे विलीनीकरण करून 12 बँका तयार करण्यात आल्या. उदाहरण सांगायचं झाल्यास, ओरिएंटल बँक ऑफ कॉमर्स आणि युनायटेड बँक ऑफ इंडिया यांचे पंजाब नॅशनल बँकेत, तर आंध्रा बँक आणि कॉर्पोरेशन बँक यांचे युनियन बँक ऑफ इंडियामध्ये विलीनीकरण करण्यात आले. या बँका रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) नियमनाखाली कार्यरत असून, देशाच्या आर्थिक विकासात आणि वित्तीय समावेशनात महत्त्वाची भूमिका बजावतात. सध्या भारतात सार्वजनिक क्षेत्रात नेमक्या कोणत्या बँका आहेत आणि त्यामध्ये भारत सरकारचा किती वाटा आहे ते पाहूयात…

स्टेट बँक ऑफ इंडिया – एसबीआय
स्थापना: 1955
मुख्यालय: मुंबई, महाराष्ट्र
सरकारचा हिस्सा: सुमारे 57.59%

कॅनरा बँक (Canara Bank)
स्थापना: 1906
मुख्यालय: बेंगलुरू, कर्नाटक
सरकारचा हिस्सा: सुमारे 62.93%

बँक ऑफ बडोदा (Bank of Baroda – BoB)
स्थापना: 1908
मुख्यालय: वडोदरा, गुजरात
सरकारचा हिस्सा: सुमारे 63.97%

पंजाब नॅशनल बँक (Punjab National Bank – PNB)
स्थापना: 1894
मुख्यालय: नवी दिल्ली
सरकारचा हिस्सा: सुमारे 73%

इंडियन बँक (Indian Bank)
स्थापना: 1907
मुख्यालय: चेन्नई, तमिळनाडू
सरकारचा हिस्सा: सुमारे 73.5%

बँक ऑफ इंडिया (Bank of India)
स्थापना: 1906
मुख्यालय: मुंबई, महाराष्ट्र
सरकारचा हिस्सा: सुमारे 81%

युनियन बँक ऑफ इंडिया (Union Bank of India)
स्थापना: 1919
मुख्यालय: मुंबई, महाराष्ट्र
सरकारचा हिस्सा: सुमारे 83%

बँक ऑफ महाराष्ट्र (Bank of Maharashtra)
स्थापना: 1935
मुख्यालय: पुणे, महाराष्ट्र
सरकारचा हिस्सा: सुमारे 90%

सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया
स्थापना: 1911
मुख्यालय: मुंबई, महाराष्ट्र
सरकारचा हिस्सा: सुमारे 93%

यूची बंट (यूको बँक)
स्थापना: 1943
मुख्यालय: कोलकाता, पश्चिम बंगाल
सरकारचा हिस्सा: सुमारे 95%

इंडियन ओव्हरसीज बँक (Indian Overseas Bank – IOB)
स्थापना: 1937
मुख्यालय: चेन्नई, तमिळनाडू
सरकारचा हिस्सा: सुमारे 96.38%

पंजाब आणि सिंध बँक
स्थापना: 1908
मुख्यालय: नवी दिल्ली
सरकारचा हिस्सा: सुमारे 98%