जीएसटी 2025: केंद्र सरकारने जीएसटी 2.0 अंतर्गत कर रचना सुलभ करून सर्वसामान्यांना मोठा दिलासा दिला आहे. जीएसटी कौन्सिलने कर स्लॅब चारवरून दोन (5% आणि 18%) केले असून, लक्झरी आणि हानिकारक वस्तूंवर 40% कर लागू केला आहे. नव्या पोर्टलद्वारे ग्राहकांना किंमतींची तुलना करता येणार आहे. 22 सप्टेंबरपासून हा निर्णय लागू होईल. असे असले तरी नवीन जीएसटी प्रणालीनंतरही ग्राहकांना तेल, साबण, शॅम्पू यासारख्या दैनंदिन वस्तूंच्या किमतीत त्वरित कपात दिसणार नाही. गोदरेज कंझ्युमर प्रॉडक्ट्सचे सीईओ सुधीर सीतापती यांनी सांगितले की, नवीन एमआरपीसह उत्पादने बाजारात येण्यासाठी ऑक्टोबरच्या सुरुवातीपर्यंत किंवा मध्यापर्यंत वाट पाहावी लागेल.
जुन्या एमआरपीच्या साठ्यामुळे अडचणी
एफएमसीजी क्षेत्रात जुन्या जीएसटी दरांनुसार तयार केलेल्या जास्त एमआरपीच्या वस्तूंचा मोठा साठा कंपन्या आणि वितरकांकडे आहे. यामुळे नवीन कमी किमतीच्या उत्पादनांचा पुरवठा तात्काळ होणे कठीण आहे, आणि याचा परिणाम ग्राहकांना लगेच लाभ मिळण्यावर होत आहे.
किमतीत घट ऑक्टोबरपासून अपेक्षित
नवीन जीएसटी दरांनुसार कमी केलेल्या एमआरपीच्या वस्तू बाजारात पोहोचण्यास काही वेळ लागेल. ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला किंवा मध्यापर्यंत ग्राहकांना साबण, तेल, शॅम्पू यासारख्या वस्तूंच्या किमतीत कपात दिसू शकेल, असे सीतापती यांनी स्पष्ट केले.
जीएसटी कमी करण्याचा निर्णय
गेल्या आठवड्यात जीएसटी कौन्सिलने दैनंदिन वापराच्या वस्तूंवरील कर ५% पर्यंत कमी करण्याचा निर्णय घेतला. यामध्ये केसांचे तेल, साबण, शॅम्पू, टूथपेस्ट, टूथब्रश आणि खाद्यपदार्थांचा समावेश आहे. मात्र, या नवीन कर दरांचा पूर्ण परिणाम दिसण्यास विलंब होऊ शकतो, असेही यावेळी सांगण्यात आले.
उद्योगासाठी सकारात्मक बदल
सीतापती यांनी सांगितले की, जीएसटी दरांच्या तार्किक पुनर्रचनेमुळे चालू आर्थिक वर्ष मागील वर्षांपेक्षा चांगले असेल. तथापि, नवीन दरांचा पूर्ण अंमल होण्यासाठी उद्योगाला थोडा वेळ लागणार आहे.
सुलभ जीएसटी स्लॅब आणि बचत
जीएसटी 2.0 मध्ये कर रचना सुलभ करून दैनंदिन वस्तूंवरील कर कमी करण्यात आले आहेत. दूध, पीठ, तेल, चीज आणि भारतीय ब्रेडवर कर शून्य आहे, तर साबण, टूथब्रश, सायकल यासारख्या वस्तूंवर 5% कर लागेल. पॅकेज्ड नमकीन, पास्ता, चॉकलेट आणि कॉफीवरील कर 12% किंवा 18% वरून 5% झाला आहे.32 इंचापर्यंतचे टीव्ही, डिशवॉशर, एअर कंडिशनर आणि स्वयंपाकघरातील उपकरणांवरील जीएसटी 28% वरून 18% झाला आहे. 350 सीसीपर्यंतच्या छोट्या कार आणि दुचाकींवरील करही 28% वरून 18% कमी झाला आहे. शेतीसाठीच्या यंत्रसामग्रीवरील कर 12% वरून 5% झाला आहे.सामान्य वस्तूंवर कर कमी करताना तंबाखू, पान मसाला, वायूयुक्त पेये आणि लक्झरी वस्तूंवर 40% कर लावण्यात आला आहे. यामुळे लक्झरी वस्तू महागतील, तर दैनंदिन गरजा स्वस्त होतील.
नवे पोर्टल: SavingswithGST.in
MyGov India अंतर्गत लाँच केलेले ‘SavingswithGST.in’ पोर्टल ग्राहकांना दैनंदिन वस्तूंच्या किंमती तपासण्यास मदत करते. यात मूळ किंमत, व्हॅट काळातील किंमत आणि नव्या जीएसटी दरानंतरची किंमत पाहता येते. उदाहरणार्थ, 1 लिटर दूध व्हॅटच्या 63.6 रुपयांवरून पुन्हा 60 रुपयांवर आले आहे. हे पोर्टल वापरण्यास सोपे असून, मागणी वाढवून अर्थव्यवस्थेला चालना देईल.
FAQ
प्रश्न १. GST २.० कधी लागू होईल?
नवीन जीएसटी दर २२ सप्टेंबर २०२५ पासून लागू होईल.
प्रश्न २. SavingswithGST.in पोर्टलवर काय पाहता येईल ?
येथे, कोणतीही वस्तू निवडून, व्हॅट, मूळ किंमत आणि नवीन जीएसटी दर यांची तुलना करता येते.
प्रश्न ३. कोणत्या वस्तूंवर GST शून्य करण्यात आला आहे?
दूध, पीठ, तेल, चीज आणि सर्व भारतीय ब्रेडवरील कर पूर्णपणे रद्द करण्यात आले आहेत.
