जीएसटी नवीन बदल: बुधवारी जीएसटी परिषदेच्या बैठकीनंतर एक महत्त्वाचा निर्णय घेण्यात आला, जिथं 12 आणि 28 टक्क्यांची जीएसटी प्रणाली स्थगित करत 5 आणि 18 टक्के जीएसटी करप्रणालीच लागू ठेवण्यात आली. या निर्णयानंतर साबणापासून दे कॉफी, बटरपर्यंत दैनंदिन जीवनातील अनेक गोष्टींच्या किमतींवर थेट परिणाम झाले. आरोग्य विमा आणि तत्सम सुविधासुद्धा सरकारनं करमुक्त करत सामान्य वर्गाला मोठा दिला. अशा या महत्त्वपूर्ण बदलासंदर्भात सामान्यांच्या मनात काही प्रश्नांनी घर केलं, त्याचीच ही उत्तरं…
कधीपासून लागू होणार नवे दर?
जीएसटी संदर्भातील नव्या सुधारित प्रणालीनुसार बदल करण्यात आलेले दर 22 सप्टेंबर 2025 पासून सर्व वस्तू आणि सेवांवर लागू होणार आहे. इथं तंबाखूजन्य पदार्थांचे दर मात्र कायम राहणार असून त्याच्या दरांची घोषणा नंतर केली जाईल.
कोणत्या गोष्टींचे दर मोठ्या फरकानं स्वस्त झाले?
मोदी सरकार आणि जीएसटी परिषदेनं कराची टक्केवारी घटवत असताना दैनंदिन वापरातील वस्तूंवर अधिक भर दिला. ज्यामध्ये टॉयलेट सोप, शँपू, टूथ ब्रश, शेविंग क्रिम, हेअर ऑईल, फेस पावडर अशा गोष्टींवरील जीएसटीचे दर 5 टक्क्यांवर आणण्यात आले. तर, खाण्यापिण्याच्या गोष्टींवरील जीएसटी पूर्णपणे रद्द करण्यात आला. प्री पॅकेज्ड फूड, भुजिया अशा गोष्टींवरील जीएसटीसुद्धा 5 टक्क्यांवर आणण्यात आला आहे.
औषधांवर किती जीएसटी आकारला जाणार?
सर्व औषधांवरील जीएसटीचे दर 12 टक्क्यांवरून 5 टक्क्यांवर आणण्यात आले आहेत. तर, जीवनरक्षक औषधांवर आकारला जाणारा 12 टक्के जीएसटी शून्य करण्यात आला असून, यामध्ये 33 औषधांचा समावेश आहे. वैद्यकिय, शस्त्रक्रिया, वेटरनरी आणि शास्त्रीय वापरात येणाऱ्या अनेक उपकरणांवरील जीएसटीमध्येही कपात करण्यात आली आहे.
आरोग्य विम्यावर किती कपात?
लाइफ आणि हेल्थ इंश्योरेंसवरील प्रीमियमवर लावण्यात येणारा जीएसटी पूर्णपणे रद्द करण्यात आला असून, आधी या सुविधांसाठी 18 टक्के जीएसटी आकारला जात होता. आता मात्र GST चा भुर्दंड नसल्यानं सामान्यांना मोठा दिलासा मिळत आहे.
वाहनं स्वस्त झाली पण किती?
पेट्रोल, पेट्रोल हाइब्रिड कार, LPG, LNG कार खरेदीवर 18 टक्के जीएसटी आकारण्यात येत आहे. मात्र यासाठी एक अट असून, पेट्रोल आणि सीएनजीवर चालणारी वाहनं 1200cc हून अधिक नसावं, त्यांची लांबी 4 मीटरहून अधिक नसावी. डिझेल आणि हायब्रिड कारवरसुद्धा 28 ऐवजी 18 टक्के जीएसटी आकारण्यात येणार आहे.
