जीएसटी विनामूल्य: केंद्र सरकारने UHT (अति-उच्च तापमान) प्रक्रिया केलेल्या दूधावरील 5% GST पूर्णपणे काढून टाकला आहे. 22 सप्टेंबर 2025 पासून, नवरात्रीच्या पहिल्या दिवसापासून, अमूल आणि मदर डेअरीच्या टेट्रा पॅकमधील दूध, जसे की अमूल गोल्ड, ताजा, कॅल्सी, स्लिम ‘एन’ ट्रिम आणि मदर डेअरीचे टोन्ड व गाईचे दूध GSTमुक्त होईल. यामुळे ग्राहकांना हे दूध स्वस्त मिळणार आहे.

कंडेन्स्ड मिल्कवरील GST कपात

कंडेन्स्ड मिल्कवरील GST 12% वरून 5% पर्यंत कमी करण्यात आला आहे, तर पाश्चराइज्ड दूधावरील 5% GST कायम आहे. या निर्णयामुळे कंडेन्स्ड मिल्क स्वस्त होईल, परंतु पाश्चराइज्ड दूधाच्या किमतीत बदल होणार नाही.

UHT उत्पादने म्हणजे काय?

UHT दुग्धजन्य पदार्थांमध्ये दूध, क्रीम, पुडिंग, कस्टर्ड आणि मठ्ठा-आधारित पेयांचा समावेश होतो. या उत्पादनांना उच्च तापमानात प्रक्रिया करून बॅक्टेरिया नष्ट केले जातात, ज्यामुळे रेफ्रिजरेशनशिवाय त्यांचे शेल्फ लाइफ अनेक महिने टिकते. ही उत्पादने निर्जंतुकीकृत, अ‍ॅसेप्टिक पॅकेजिंगमध्ये उपलब्ध असतात.

मदर डेअरीकडून निर्णयाचे स्वागत

मदर डेअरीचे एमडी मनीष बंदलिश यांनी GST कपातीच्या निर्णयाचे स्वागत केले आहे. पनीर, चीज, तूप, बटर, UHT दूध आणि आईस्क्रीम यांसारख्या उत्पादनांवरील कर कमी झाल्याने पॅकेज्ड दुग्धजन्य पदार्थांची मागणी वाढेल, असे त्यांनी सांगितले. गेल्या वर्षी 17 हजार 500 कोटींची उलाढाल करणारी मदर डेअरी ग्राहकांना या कपातीचा लाभ देण्यास वचनबद्ध आहे.

ग्राहक आणि शेतकऱ्यांना होणार फायदा

GST कपात पॅकेज्ड दुग्धजन्य पदार्थांचा अवलंब वाढवेल, ग्राहकांना परवडणाऱ्या किमतीत दर्जेदार उत्पादने मिळतील आणि शेतकऱ्यांना चांगल्या बाजारपेठेच्या संधी उपलब्ध होतील. यामुळे ग्राहकांना पौष्टिक दूध उत्पादने स्वस्त दरात मिळून दुग्ध उद्योगाला चालना मिळेल.

FAQ

UHT दूध GST मुक्त झाल्याने ग्राहकांना काय फायदा होईल?

उत्तर: UHT दूधावरील ५% GST २२ सप्टेंबर २०२५ पासून पूर्णपणे काढून टाकण्यात आला आहे. यामुळे अमूल आणि मदर डेअरीच्या टेट्रा पॅकमधील दूध, जसे की अमूल गोल्ड, ताजा, कॅल्सी आणि मदर डेअरीचे टोन्ड दूध स्वस्त होईल. ग्राहकांना परवडणाऱ्या किमतीत दर्जेदार दूध उपलब्ध होईल.

UHT दुग्धजन्य पदार्थ म्हणजे काय आणि त्यांचे वैशिष्ट्य काय आहे?

उत्तर: UHT दुग्धजन्य पदार्थांमध्ये दूध, क्रीम, पुडिंग, कस्टर्ड आणि मठ्ठा-आधारित पेयांचा समावेश होतो. हे उत्पादन उच्च तापमानात प्रक्रिया करून बॅक्टेरियामुक्त केले जाते, ज्यामुळे रेफ्रिजरेशनशिवाय त्यांचे शेल्फ लाइफ अनेक महिने टिकते. ही उत्पादने निर्जंतुकीकृत, अ‍ॅसेप्टिक पॅकेजिंगमध्ये येतात.

GST कपातीचा दुग्ध उद्योग आणि शेतकऱ्यांवर कसा परिणाम होईल?

उत्तर: GST कपात (UHT दूधावर ५% ते ०%, कंडेन्स्ड मिल्कवर १२% ते ५%) पॅकेज्ड दुग्धजन्य पदार्थांची मागणी वाढवेल. यामुळे ग्राहकांना स्वस्त दरात उत्पादने मिळतील आणि शेतकऱ्यांना चांगल्या बाजारपेठेच्या संधी उपलब्ध होतील, ज्यामुळे दुग्ध उद्योगाला चालना मिळेल.