हिमाचल प्रदेशातील सिरमौर जिल्ह्यात, एकाच मुलीशी दोन भावांचे लग्न चर्चेचा विषय बनले आहे. जिल्ह्यातील शिलाई गावातील प्रदीप नेगी आणि कपिल नेगी यांनी शेजारच्या कुन्हट गावातील सुनीता चौहान या तरुणीशी लग्न केले आहे. तथापि, या भागासाठी अशा प्रकारचा विवाह नवीन नाही.

येथील वडीलधारी लोक म्हणतात की ही त्यांची शतकानुशतके चालत आलेली परंपरा आहे, ज्याला बहुपतीत्व म्हणतात. आतापर्यंत असे विवाह कोणत्याही गाजावाजाशिवाय होत असत, त्यामुळे इतर ठिकाणच्या लोकांना त्यांच्याबद्दल माहिती नव्हती. परंतु, प्रदीप आणि कपिल यांचे लग्न सुमारे ४ हजार पाहुण्यांच्या उपस्थितीत मोठ्या थाटामाटात झाले.

हा विवाह सोहळा ३ दिवस चालला. तरुण प्रदीप नेगी जलशक्ती विभागात काम करतो. तर धाकटा भाऊ कपिल नेगी बहरीनमधील एका हॉटेलमध्ये काम करतो.

लग्नाचे फोटो…

प्रदीप नेगी सोबत सुनीता चौहान.

तरुण कपिल नेगीता सुनीता चौहान.

दोन भावांना आणि त्यांच्या वधूला आशीर्वाद देताना नातेवाईक.

दोन्ही भाऊ त्यांच्या वधूसोबत नाचत आहेत.

३ दिवस उत्सवाचे वातावरण होते मिळालेल्या माहितीनुसार, या लग्नाचे विधी ११ जुलै रोजी सुरू झाले. या दिवशी वराचे मामा लग्न घरी पोहोचले. १२ जुलै रोजी सकाळी दोन्ही भावांची मिरवणूक शेजारच्या कुन्हट गावात पोहोचली. येथे लग्नाचे विधी पूर्ण झाले. त्यानंतर संध्याकाळीच वधूला निरोप देण्यात आला.

यानंतर, १३ जुलै रोजी मुलाच्या घरी लग्नाचे सर्व विधी पूर्ण झाले. या ३ दिवसांत मुलाच्या घरी पारंपारिक नृत्य आणि गायन चालू राहिले. यामुळे गावात उत्सवाचे वातावरण निर्माण झाले.

लग्नात जवळपास ४ हजार नातेवाईक उपस्थित होते ज्यात जवळपासच्या गावातील लोक होते. ३ दिवस सर्व पाहुण्यांना पारंपारिक पदार्थ देण्यात आले.

लग्नानंतर वधू आणि वरात त्यांना काय सांगितले.

• तिघांनीही एकत्र निर्णय घेतला: लग्नानंतर मोठा भाऊ प्रदीप नेगी म्हणाला- आम्ही दोघेही भाऊ आणि सुनीता यांनी कोणत्याही दबावाशिवाय परस्पर संमतीने लग्न केले आहे. आम्ही आमच्या नातेवाईकांमार्फत सुनीताच्या कुटुंबाशी बराच काळ चर्चा करत होतो. त्यानंतर, आम्ही तिघांनीही मिळून लग्न करण्याचा निर्णय घेतला. आमची परंपरा पार पाडण्यासाठी आम्ही हा निर्णय घेतला. आम्हाला आमच्या संस्कृतीचा अभिमान आहे.
• या लग्नाद्वारे मी संयुक्त कुटुंबात राहणार आहे: दरम्यान, धाकटा भाऊ कपिल म्हणाला- मी परदेशात राहत असलो तरी, या लग्नाद्वारे आता मी संयुक्त कुटुंबात राहू शकेन. शतकानुशतके जुनी परंपरा पार पाडल्याने मला बरे वाटते.
• कोणताही दबाव नव्हता: दोन भावांची पत्नी झालेल्या सुनीता चौहान म्हणाल्या – आमच्यावर कोणत्याही प्रकारचा दबाव नव्हता. आम्ही आमच्या स्वेच्छेने लग्न केले. आम्हाला आमची परंपरा माहित आहे.

सिरमौरच्या शिलाईमध्ये मोठा भाऊ प्रदीपसोबत नाचताना वधू सुनीता.

गावकरी म्हणाले- असे लग्न गुप्तपणे होतात शिलाई गावातील रहिवासी बिशन तोमर म्हणाले की, गावातील अनेक लोकांनी बहुपती विवाह केले आहेत, परंतु आतापर्यंत अशा विवाहांची समाजात फारशी चर्चा होत नव्हती आणि असे विवाहही मोठ्या थाटामाटात साजरे होत नव्हते. ते म्हणाले की, प्रदीप आणि कपिल यांचे लग्न मोठ्या संख्येने पाहुण्यांच्या उपस्थितीत मोठ्या थाटामाटात झाले.

वडीलधारी म्हणाले- प्रदीप आणि कपिलने एक उदाहरण ठेवले परिसरातील वडीलधारी व्यक्ती हिरा सिंह म्हणाले- पूर्वी असे लग्न गुप्तपणे होत असत. पण प्रदीप आणि कपिल यांनी एकत्रितपणे लग्न करून एक उत्तम उदाहरण मांडले आहे. ते म्हणाले की, २१ व्या शतकात सुशिक्षित मुलांनी ही परंपरा राबवून एक उत्तम संदेश दिला आहे.

बहुपती विवाहात समाजाचा नियम…

1. जेव्हा एखादी मुलगी बहुपतीत्वाने लग्न करते तेव्हा तिचा विवाह कायदेशीररित्या वरापैकी मोठ्या भावाच्या नावावर नोंदणीकृत केला जातो. कायदेशीररित्या धाकटा भाऊ पती मानला जात नाही.
2. याशिवाय, जेव्हा एखादी महिला लग्नानंतर मुलाला जन्म देते तेव्हा तिच्या पहिल्या मुलाला मोठ्या भावाचे मूल देखील म्हटले जाते. सरकारी कागदपत्रांमध्ये, मुलाच्या वडिलांचे नाव भावांपैकी सर्वात मोठ्या भावाच्या नावावर लिहिले जाईल. तर, जेव्हा महिला दुसऱ्या मुलाला जन्म देते तेव्हा त्याचे नाव धाकट्या भावाच्या नावावर ठेवले जाईल. ​​​​​​