अहमदाबाद विमान अपघाताला एक महिना उलटून गेला असून, प्राथमिक तपास अहवाल आला आहे. एअरक्राफ्ट अॅक्सिडेंट इन्व्हेस्टिगेशन ब्युरो (AAIB) ने १२ जुलै रोजी १५ पानांचा अहवाल सार्वजनिक केला. प्राथमिक तपासानुसार, विमानाचे दोन्ही इंजिन बंद पडल्याने हा अपघात झाला.

उड्डाणानंतर लगेचच, दोन्ही इंजिने एक-एक करून बंद झाली. या वेळी कॉकपिट रेकॉर्डिंगमध्ये असे दिसून आले आहे की एका पायलटने दुसऱ्याला विचारले, “तुम्ही इंजिन बंद केले का?” दुसऱ्याने उत्तर दिले, “नाही.”

१२ जून रोजी अहमदाबादहून लंडनला जाणारे विमान एआय १७१ उड्डाणानंतर काही वेळातच एका वैद्यकीय वसतिगृहाच्या इमारतीवर कोसळले. त्यात २४१ प्रवासी आणि क्रू मेंबर्ससह २७० लोक मृत्युमुखी पडले. या अपघातात फक्त एकच प्रवासी वाचला.

एअर इंडियाचे विमान एआय १७१ १२ जून रोजी दुपारी १.३८ वाजता उड्डाण केले आणि अपघात दुपारी १.४० वाजता झाला. त्यावेळी विमान २०० फूट उंचीवर होते.

तपासात काय बाहेर आले, प्रश्नोत्तर स्वरूपात जाणून घ्या…

प्रश्न: हवेत काय घडले? उत्तर: अहवालात म्हटले आहे की उड्डाणानंतर काही सेकंदातच, दोन्ही इंजिन हवेत बंद पडले – इंधन कटऑफ स्विच फक्त एका सेकंदात एकामागून एक रन (इंजिन चालू) वरून CUTOFF (इंजिन बंद) मध्ये बदलले. इंजिनांना इंधन मिळणे बंद झाले.

प्रश्न: वैमानिकांनी काय चर्चा केली? उत्तरः कॉकपिट ऑडिओ देखील समोर आला आहे ज्यामध्ये एका पायलटने विचारले, “तुम्ही (इंजिन) का बंद केले?” दुसऱ्याने उत्तर दिले, “मी नाही केले”.

प्रश्न: इंजिन पुन्हा सुरू करण्याचा प्रयत्न केला का? उत्तरः वैमानिकांनी इंजिन पुन्हा सुरू करण्याचा प्रयत्न केला. एन१ किंवा इंजिन १ काही प्रमाणात सुरू झाले, परंतु अपघातापूर्वी इंजिन २ सुरू होऊ शकले नाही. विमान फक्त ३२ सेकंदांसाठी हवेत होते.

प्रश्न: इंधनात काही समस्या होती का? उत्तरः इंधन चाचणीत असे दिसून आले की इंधनात कोणतीही समस्या नव्हती. थ्रस्ट लीव्हर्स पूर्णपणे तुटलेले होते परंतु ब्लॅक बॉक्समध्ये असे दिसून आले की त्यावेळी टेकऑफ थ्रस्ट चालू होता, जे डिस्कनेक्शन दर्शवते. विमानाच्या इंजिनची शक्ती थ्रस्ट लीव्हर्सद्वारे नियंत्रित केली जाते.

• 
• 
• 
• 
• 
• 

प्रश्न: पक्षी धडकण्याची काही समस्या होती का? उत्तरः उड्डाणासाठी फ्लॅप सेटिंग (५ अंश) आणि गियर (खाली) सामान्य होते. पक्षी धडकण्याची कोणतीही समस्या नव्हती.

प्रश्न: अपघाताच्या वेळी हवामान कसे होते? उत्तरः आकाश पूर्णपणे निरभ्र होते. दृश्यमानता देखील चांगली होती. वादळासारखी परिस्थिती नव्हती.

प्रश्न: वैमानिक वैद्यकीयदृष्ट्या तंदुरुस्त होता का? उत्तरः दोन्ही वैमानिक वैद्यकीयदृष्ट्या तंदुरुस्त होते. त्यांना कोणतीही समस्या नव्हती. वैमानिकाला ८,२०० तासांचा उड्डाणाचा अनुभव होता आणि सह-वैमानिकाला १,१०० तासांचा उड्डाणाचा अनुभव होता.

प्रश्न: चौकशीत विमान कंपनीचे काय होईल? उत्तरः अहवालात म्हटले आहे की ही एक प्राथमिक चौकशी आहे आणि ती अजूनही चालू आहे. सध्या, बोईंग एअरक्राफ्ट कंपनी किंवा इंजिन उत्पादक जनरल इलेक्ट्रिक (GE) ला कोणताही सल्लागार जारी केला गेला नाही.

विमान उड्डाण करताच रॅम एअर टर्बाइन उघडते

सीसीटीव्ही फुटेजमध्ये एएआयबीने आरएटी कार्यरत असल्याची पुष्टी केली आहे.

अहवालात असेही म्हटले आहे की इंजिन बंद होताच, राम एअर टर्बाइन (RAT) उघडले. हे एक लहान प्रोपेलरसारखे उपकरण आहे. ते वाऱ्याच्या वेगाने फिरते आणि वीज आणि हायड्रॉलिक पॉवर निर्माण करते. विशेषतः जेव्हा विमानाची मुख्य शक्ती खंडित होते किंवा हायड्रॉलिक सिस्टम बिघडते. RAT विमानाला किमान नेव्हिगेशन आणि नियंत्रण प्रणाली काही प्रमाणात कार्यरत ठेवण्यास मदत करते.

अपघातस्थळाचा फोटो…

अहवालात म्हटले आहे की विमान प्रथम अपघातस्थळी असलेल्या झाडावर आदळले. नंतर ते चिमणीवर आदळले. नंतर ते एका इमारतीवर पडले आणि त्याला आग लागली. विमानाचे तुकडे दूरवर विखुरलेले होते.

पायलटने मेडे कॉल केला विमानाकडून शेवटचा सिग्नल १९० मीटर (६२५ फूट) उंचीवर आला, जो टेकऑफनंतर लगेच आला. १२ जून रोजी दुपारी १:३९ वाजता विमानाने धावपट्टी २३ वरून उड्डाण केले. टेकऑफनंतर, विमानाच्या पायलटने एअर ट्रॅफिक कंट्रोलरला मेडे कॉल (आणीबाणीचा संदेश) पाठवला, परंतु त्यानंतर कोणताही प्रतिसाद मिळाला नाही.

इंधन स्विच इतका महत्त्वाचा का आहे? ड्रीमलायनर विमानाच्या दोन्ही इंजिनमध्ये रन आणि कटऑफ असे दोन पोझिशन्स असतात. जर विमान हवेत असेल आणि स्विच कटऑफवर गेला तर इंजिनला इंधन मिळणे बंद होते, ज्यामुळे पॉवर गमावली जाते (थ्रस्ट) आणि वीज पुरवठा देखील थांबू शकतो, ज्यामुळे कॉकपिटमधील अनेक उपकरणे देखील काम करणे थांबवू शकतात.