पुरुषांना त्यांच्या खासगी भागांशी संबंधित समस्यांकडे दीर्घकाळ दुर्लक्ष केल्यामुळे गंभीर आजारांना तोंड द्यावे लागत आहे. एम्स भोपाळमध्ये झालेल्या अलीकडील संशोधनानुसार, वेळेवर उपचार न मिळाल्याने पेनाइल कॅन्सरच्या ९३% रुग्णांना त्यांचे खासगी भाग काढून टाकावे लागले.

डॉक्टरांच्या मते, गुप्तांगाच्या भागात कोणतीही गाठ, चामखीळ किंवा मूत्रात रक्त येणे हे पेनाइल कर्करोगाचे लक्षण असू शकते. लोकांना अजूनही या आजाराबद्दल फारच कमी माहिती आहे.

भोपाळ येथील एम्सचे डॉ. केतन मेहरा आणि त्यांच्या टीमने या समस्येवर एक विशेष संशोधन केले आहे. या अभ्यासानंतर, डॉ. मेहरा यांना अलीकडेच स्पेनमध्ये झालेल्या आंतरराष्ट्रीय वैद्यकीय परिषदेत भारताचे प्रतिनिधित्व करण्याची संधी मिळाली. परिषदेत त्यांनी पेनाइल आणि टेस्टिक्युलर कर्करोगाच्या गुंतागुंतीच्या केसेस आणि त्यांच्या उपचारांच्या नवीन पद्धती जगासमोर मांडल्या.

भोपाळ येथील डॉ. केतन मेहरा यांनी युरोपियन असोसिएशन ऑफ युरोलॉजी कार्यक्रमात भारताचे प्रतिनिधित्व केले.

१६ रुग्णांवर संशोधन करण्यात आले, १५ रुग्णांना त्यांचे गुप्तांग काढून टाकावे लागले

एम्स भोपाळ येथे केलेल्या या संशोधनात १६ पुरुषांचा समावेश होता. यापैकी १५ रुग्णांना पेनाइल कॅन्सरमुळे शस्त्रक्रिया करावी लागली, ज्यामध्ये त्यांचा प्रायव्हेट पार्ट आणि त्याच्या सभोवतालचा संक्रमित भाग काढून टाकावा लागला.

या अभ्यासातून असे दिसून आले की बहुतेक पुरुष लाज किंवा भीतीमुळे आजार लपवतात. जेव्हा हा आजार पोटात पसरतो आणि वेदना असह्य होतात तेव्हा ते उपचारासाठी येतात. या विलंबामुळे, बऱ्याचदा शस्त्रक्रिया हा उपचारांसाठी शेवटचा पर्याय राहतो.

हेच कारण आहे की अभ्यासादरम्यान, या बाधित पुरुषांमध्ये शस्त्रक्रियेद्वारे बाधित भाग काढून टाकावा लागला. इतकेच नाही तर त्यांचे प्राण वाचवण्यासाठी तिहेरी कृती योजना अवलंबण्यात आली. एम्स भोपाळच्या युरोलॉजी विभागाचे सहयोगी प्राध्यापक डॉ. केतन मेहरा म्हणाले की, या रुग्णांवर तिहेरी कृती योजनेद्वारे उपचार करण्यात आले, ज्यामध्ये शस्त्रक्रिया, केमोथेरपी आणि रेडिओथेरपीचा वापर करण्यात आला. या नवीन तंत्राने सर्व १६ रुग्णांचे प्राण वाचवता आले.

फक्त एकाच रुग्णाने समजूतदारपणा दाखवला

भोपाळच्या बुधवाडा परिसरात राहणारा ३९ वर्षीय समीर (नाव बदलले आहे) याच्या गुप्तांगातून रक्तस्त्राव होत होता. त्या भागात सूज आणि गाठी वाढत होत्या. ही समस्या गांभीर्याने घेत तो उपचारासाठी एम्स भोपाळमध्ये गेला. डॉक्टरांनी त्याची तपासणी केली तेव्हा त्याला पेनाइल कॅन्सर असल्याचे आढळले, परंतु चांगली गोष्ट म्हणजे हा आजार सुरुवातीच्या टप्प्यात होता. डॉक्टरांनी त्याला समजावून सांगितले की या टप्प्यावर उपचार करणे सोपे आहे. संक्रमित भाग फक्त एका छोट्या शस्त्रक्रियेने काढता येतो. रुग्ण आणि कुटुंबाच्या संमतीनंतर पेनाइल शस्त्रक्रिया करण्यात आली.

ही आहेत पेनाइल कॅन्सरची मुख्य कारणे

ही समस्या लाखांपैकी ३ लोकांमध्ये आढळते.

एम्सचे युरोलॉजिस्ट डॉ. मेहरा यांच्या मते, युरोप आणि पाश्चात्य देशांपेक्षा भारतात हा आजार जास्त प्रमाणात आढळतो. एकट्या एम्समध्ये दर महिन्याला पेनाइल कॅन्सरने ग्रस्त एक ते दोन रुग्ण येत आहेत. दुसरीकडे, एका अंदाजानुसार, शहरी भागात, दर एक लाख पुरुषांपैकी १-२ पुरुष या आजाराने ग्रस्त आहेत.

तर ग्रामीण भागात हा आकडा ३ पर्यंत वाढला आहे. अजूनही त्याबद्दल जागरूकतेचा अभाव आहे. काही मोजक्याच रुग्णालयांमध्ये शस्त्रक्रियेची सुविधा असल्याने, रुग्ण योग्य उपचारांच्या शोधात बराच काळ भटकत राहतो, ज्यामुळे आजार वाढतो. भोपाळमधील एम्समध्ये या आजाराच्या उपचारांसाठी संपूर्ण व्यवस्था आहे.

या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका

डॉ. मेहरा म्हणाले की, आता लिक्विड बायोप्सीसारख्या आधुनिक पद्धतींनी कर्करोग ओळखणे आणि त्याचे अनुसरण करणे सोपे होत आहे. लिक्विड बायोप्सी ही एक नवीन पद्धत आहे ज्यामध्ये पारंपारिक बायोप्सीऐवजी रुग्णाच्या शरीरातील कर्करोगाची माहिती मिळविण्यासाठी फक्त रक्त, मूत्र किंवा इतर द्रव वापरले जातात. यामध्ये, कर्करोगाच्या पेशींमधून बाहेर पडणारे डीएनए, आरएनए किंवा प्रथिनांचे तुकडे यासारखे जैविक रेणू शोधले जातात.

हे तंत्र टेस्टिक्युलर कर्करोगात उपयुक्त आहे. टेस्टिक्युलर कर्करोग, जो प्रामुख्याने १५ ते ४० वर्षे वयोगटातील पुरुषांना प्रभावित करतो, तो सहसा एएफपी, बीटा-एचसीजी आणि एलडीएच सारख्या मार्करद्वारे ओळखला जातो. परंतु हे सर्व मार्कर प्रत्येक रुग्णात वाढलेले नसतात. अशा प्रकरणांमध्ये, लिक्विड बायोप्सी गेम चेंजर ठरू शकते.

नवीन संशोधनानुसार, टेस्टिक्युलर कॅन्सरमध्ये रक्तात मायक्रोआरएनएसारखे रेणू आढळतात. हे कॅन्सर पेशींद्वारे सोडले जातात आणि शरीरात कॅन्सर असल्याचे दर्शवू शकतात. ते हे देखील सांगतात की ते किती पसरले आहे आणि उपचारांचा परिणाम होत आहे की नाही. हे टेस्टिक्युलर कॅन्सरचे सर्वात विश्वासार्ह बायोमार्कर बनत आहे.