लोककथांमध्ये जीवन व्यवस्थापनाची लपलेली तत्वे आहेत. ही तत्वे जीवनात अंगीकारल्याने आपल्या अनेक समस्या सोडवता येतात. अशीच एक लोककथा आहे, जी आपल्यासाठी समस्या का आवश्यक आहेत हे स्पष्ट करते…

प्राचीन काळी, एका राजाच्या दरबारात एक विद्वान आणि प्रसिद्ध संत आले. त्या संताचा जीवनाकडे खोलवरचा दृष्टिकोन होता. राजा त्या संताचा खूप आदर करायचा आणि त्यांना आपल्या जवळच्या लोकांपैकी एक मानायचा.

जेव्हा संत दरबारात आले तेव्हा राजा आदराने उभा राहिला आणि त्याचे स्वागत केले. संताने हात वर करून राजाला आशीर्वाद दिला – “तुमचे शत्रू दीर्घायुषी होवोत.”

हे ऐकून सर्व दरबारींना धक्का बसला. राजाच्या चेहऱ्यावरही आश्चर्य आणि असंतोषाचे भाव होते. संताचा हेवा करणारे दरबारातील अनेक मंत्री हे दृश्य पाहून आनंदित झाले. त्यांना वाटले की आता राजा संताला दरबारातून हाकलून लावेल, पण राजाने आपला राग आवरत काहीही बोलले नाही.

परिस्थिती समजून घेऊन संत म्हणाले, “महाराज, मला माफ करा. मी तुम्हाला काहीतरी दिले होते, पण तुम्ही ते स्वीकारले नाही.”

राजा आश्चर्यचकित झाला आणि विचारले, “तुम्ही मला काय दिले?”

संत म्हणाले, “राजा, मी तुम्हाला आशीर्वाद दिले होते, पण तुम्ही ते स्वीकारण्यास नकार दिला.”

राजा गंभीर स्वरात म्हणाला, “ज्या आशीर्वादात तुम्ही माझ्या शत्रूंच्या दीर्घायुष्याची कामना केली आहे तो मी कसा स्वीकारू?”

संत हसले आणि म्हणाले, “महाराज, हे आशीर्वाद तुमच्यासाठी आणि तुमच्या राज्यासाठी चांगले आहे. जोपर्यंत तुमचे शत्रू जिवंत आहेत तोपर्यंत तुम्ही नेहमीच सतर्क राहाल. तुमची बुद्धिमत्ता, शौर्य आणि सावधगिरी कायम राहील. तुम्हाला प्रत्येक निर्णय काळजीपूर्वक घ्यावा लागेल. जर शत्रू तुमच्यासमोर आले तर तुम्ही तुमची शक्ती आणखी वाढवाल, परंतु ज्या दिवशी तुमचे शत्रू तिथे नसतील, त्या दिवशी तुम्ही बेफिकीर होऊ शकता. मग एक अज्ञात धोका तुमचे नुकसान करू शकतो.”

राजाला हे खोलवर समजले. त्याने हसून संताचे आशीर्वाद स्वीकारले आणि त्यांच्या ज्ञानापुढे नतमस्तक झाले.

जीवन व्यवस्थापन धडा