मनोरंजन (क्रीडा) : भारताचा बहुप्रतिक्षित इंग्लंड कसोटी दौरा आता खूप जवळ आला आहे. पाच कसोटी सामन्यांच्या या मालिकेतील पहिला सामना शुक्रवारपासून खेळवला जाणार आहे. यावेळी कसोटी मालिका लीड्समधील हेडिंग्ले मैदानावर सुरू होत आहे, जी सहसा इंग्लंड दौऱ्यातील तिसरी कसोटी असते. यावेळी येथील हवामानही थोडे वेगळे आहे. फेब्रुवारीपासून येथे पाऊस पडलेला नाही आणि मैदान पूर्णपणे कोरडे आहे. त्यामुळे खेळपट्टीही वेगळ्या पद्धतीने तयार करण्यात आली आहे.
३ दिवसांपूर्वीपर्यंत खेळपट्टी हिरवी दिसत होती. खेळपट्टीचे क्युरेटर रिचर्ड रॉबिन्सन म्हणतात, ‘आम्हाला खेळपट्टी चांगली आणि संतुलित हवी आहे जेणेकरून फलंदाजांना शॉट्स खेळता येतील.’
रॉबिन्सन यांना या मैदानाच्या अनेक आठवणी आहेत. लहानपणी त्यांनी येथेच १९८१ ची प्रसिद्ध अॅशेस मालिका पाहिली होती, ज्यामध्ये इंग्लंडने फॉलोऑन केला आणि लीड्स येथे खेळल्या गेलेल्या तिसऱ्या कसोटी सामन्यात १८ धावांनी विजय मिळवला. आता रॉबिन्सन या ऐतिहासिक मैदानावर दुसऱ्या कसोटीसाठी मैदान तयार करत आहेत.
खेळपट्टी तुटणार नाही; यजमान संघ प्रथम गोलंदाजी करण्याचा प्रयत्न करेल हवामान खात्याच्या मते, कसोटीदरम्यान तापमान ३० अंशांपर्यंत पोहोचू शकते. तथापि, इतकी उष्णता असूनही, खेळपट्टी तुटण्याची शक्यता कमी आहे. पहिल्या दिवशी काही स्विंग किंवा सीम हालचाल निश्चितच आढळू शकते, परंतु त्यानंतर ही खेळपट्टी सपाट होईल.
ब्रेंडन मॅक्युलम प्रशिक्षक झाल्यानंतर, इंग्लंडने २२ पैकी १६ वेळा नाणेफेक जिंकून प्रथम गोलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला आहे, त्यापैकी ९ सामने जिंकले आहेत. दुसरीकडे, ६ वेळा प्रथम फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतलेल्या संघाने सर्व सामने गमावले आहेत. अशा परिस्थितीत, खेळपट्टी आणि हवामान लक्षात घेता प्रथम गोलंदाजी करणे फायदेशीर ठरू शकते.
उष्णता असूनही, खेळपट्टी खराब होण्याची शक्यता कमी आहे. पहिल्या दिवशी काही स्विंग किंवा सीम हालचाल नक्कीच आढळू शकते.
इंग्लंडमध्ये सतत स्विंग; भारताची येथे जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वात वाईट सरासरी २० जूनपासून भारतासाठी एका नवीन युगाची सुरुवात होणार आहे. यावेळी भारतीय संघ काही नवीन आव्हाने आणि नवीन चेहऱ्यांसह मैदानात उतरेल, कारण कोहली आणि रोहितसारखे अनुभवी खेळाडू आता या संघाचा भाग नाहीत. नवीन कर्णधारपदाची जबाबदारी तरुण फलंदाज शुभमन गिलच्या खांद्यावर आहे. त्याच्यासोबत फलंदाजीच्या क्रमात यशस्वी, साई सुदर्शन, करुण, अभिमन्यू ईश्वरन, ध्रुव जुरेल आणि वॉशिंग्टन सुंदर असे तरुण खेळाडू असतील, ज्यांपैकी बहुतेकांनी इंग्लंडमध्ये कसोटी क्रिकेट खेळलेले नाही. अशा परिस्थितीत, येथील स्विंग बॉल या तरुणांच्या तंत्राची खरी परीक्षा घेतील.
इंग्लंडचे हवामान, ढगाळ हवामान आणि हिरवेगार आउटफील्ड स्विंग बॉलिंगसाठी ओळखले जाते. येथील खेळपट्ट्या कठीण असतात आणि चेंडू संपूर्ण सामन्यात हवेत फिरत राहतो, मग तो नवीन असो वा जुना. इंग्लंडमध्ये ‘ड्यूक बॉल’ वापरला जातो, ज्याची शिवण उंचावलेली असते आणि तो बराच काळ स्विंग करतो. तर भारतासारख्या देशांमध्ये रिव्हर्स स्विंग सामान्य आहे, परंतु इंग्लंडच्या थंड आणि दमट परिस्थितीत तो क्वचितच दिसून येतो. १९३२ पासून भारताने इंग्लंडमध्ये १२१ कसोटी सामने खेळले आहेत, ज्यामध्ये भारतीय टॉप ऑर्डर फलंदाजांची सरासरी फक्त ३०.३१ आहे. हा त्यांचा कोणत्याही देशातील दुसरा सर्वात वाईट विक्रम आहे. सर्वात वाईट सरासरी दक्षिण आफ्रिकेत आहे (२८.८८).
भारतीय संघाने हेडिंग्ले येथे झालेल्या शेवटच्या सामन्यात डावाने पराभव पत्करला भारताने २०२१ मध्ये हेडिंग्ले येथे शेवटचा कसोटी सामना खेळला होता, ज्यामध्ये त्यांना एक डाव आणि ३६ धावांनी पराभव पत्करावा लागला होता. तथापि, त्यापूर्वी २००२ मध्ये खेळल्या गेलेल्या कसोटी सामन्यात भारताने इंग्लंडला एक डाव आणि ४६ धावांनी पराभूत केले होते.
कोहलीचा २०१८ चा अनुभव २०१४ मध्ये, कोहली इंग्लंडमध्ये पूर्णपणे अपयशी ठरला. ५ कसोटी सामन्यात त्याची सरासरी फक्त १३.४० होती. पण २०१८ मध्ये त्याने पुनरागमन केले आणि दोन शतके आणि तीन अर्धशतकांसह ५९३ धावा केल्या. तो म्हणाला होता, ‘इंग्लंडमध्ये, तुम्हाला कधीही वाटत नाही की तुम्ही आता सेट आहात. येथे संयम ही सर्वात महत्वाची गोष्ट आहे. तुम्ही ३० धावांवर असाल किंवा १०० धावांवर – तुम्हाला प्रत्येक चेंडूवर समान सतर्कता दाखवावी लागेल.’
